62 C. G. OPZOOMER 



vi atque contentione id agit, ut se, vitam corpusque tueatur, ut pastum, 

 latibula, verbo ut omnia, quae sunt ad vivendum necessaria et dulcem 

 motum afferunt sensibus, anquirat et paret. Quae nocitura videantur 

 declinat, ut in earn veniat conditionem, in qua laetitia gestiat nee ullo 

 dolore excrucietur. 



Maxime autem inter se differunt vires, quibus diversa animalium genera 

 praedita sunt, ita ut, licet ad summam felicitatem ac jucunditatem nulluni 

 perveniat, alia tamen propius accedant, alia longissimo semper intervallo 

 distent. Maximis in terris viribus homo gaudet; humanum genus validis- 

 simum. Vescimur enim, inquit Tullius, bestiis et terrenis et aquatilibus 

 et volatilibus; efficimus etiam domitu nostro quadrupedum vectiones, quo- 

 rum celeritas atque vis nobis ipsis affert vim et celeritatem. Nos onera 

 quibusdam bestiis, nos juga imponimus; nos elephantorum acutissimis sen- 

 sibus, nos sagacitate canum ad utilitatem nostram abutimur; nos e terrae 

 cavernis ferrum elicimus, rem ad colendos agros necessariam; nos aeris, 

 argenti, auri venas penitus abditas invenimus, et ad usum aptas et ad 

 ornatum decoras; arborum autem consectione omnique materia et culta et 

 silvestri partim ad calefaciendum corpus, igni adhibito, et ad rnitigandum 

 cibum utimur, partim ad aedificandum, ut tectis saepti frigora caloresque 

 pellamus. Quas res violentissimas natura genuit, earum moderationem nos 

 soli habemus, maris atque ventorum, plurimisque maritimis rebus fruimur 

 atque utimur. Terrenorum item commodorum omnis est in homine domi- 

 natus. Nos campis, nos montibus fruimur; nostri sunt amnes, nostri 

 lacus; nos fruges serimus, nos arbores; nos aquarum inductionibus terris 

 fecunditatem damus; nos flumina arcemus, dirigimus, avertimus; nostris 

 denique manibus in rerum natura quasi alterarn naturam efficimus. Est 

 hujus roboris et dominatus causa in intellects Homines enim, etsi aliis 

 multis, in hoc uno a bestiis plurimum differunt, quod rationem habeant a 

 natura datam, mentemque et acrem et vigentem, quae et causas rerum et 

 consecutiones videat, et similitudines transferal, et disjuncta conjungat, et 

 cum praesentibus futura copulet. Qua quo magis omnibus antecedunt, eo 

 magis viribus quoque praestant. Majorem naturae partem idcirco imperio 

 regere possunt, quia majorem habent naturae cognitionem. Scientiae finibus 

 prolatis ditionis etiam fines proferuntur. Nihil nobis subjicere, nihil ad 



