R A T I 0. 17 



se produnt, sed Religionis placita ipsius vitae hominum usibus accommodan- 

 tes. Mitunt aversanturque tricas illas ac spinas disputationum , quae Graecis 

 placebant. Non difficiliora Theologiae aut Christologiae capita tentant, 

 unam vero Anthropologiam Christianam et Ecclesiaer Disciplinam , Graecis 

 neglectas, diligunt atque colunt. Lites quidem non sic arcentur. At quo 

 fervore de Trinitate Christique naturis certarunt perpetuo Graeci, eodem de 

 Peccato, de Poenitentia, de Ecclesia, de auxillis Gratiae Dei, semper fere 

 Latini. Libros reliquerunt argumenti dogmatici omnino paucissimos , moralis 

 vero atque practici tantum non omnes. Ex his adeo prodiit, qui inter Chri- 

 stianos pmniuni primus Morum doctrinam data opera scripsit, AMBROSIUS. 

 Ut verbo dicam: nihil relinquunt intactum, ut ipsi vitae atque moribus 

 Religio prosit. 



Utinam vero, quod rnagno sic agebant ardore, id semper recte fecissent 

 eoque processissent ulterius, ut in luce collocata divina vi EuangeUi, hanc 

 non externae tantum vitae rationi regundae, sed morali atque internae 

 liominis adhibuissent emendationi. Huius tamen rei pericultim quidem 

 fecerunt, sed levins illud et omnino irritum. Pietatis exercitia magno sane 

 numero adsunt et religiose coluntur, sed pietatis arbitrariae ac fere externae. 

 Non quid Deo, quid proximis, quid sibi, sed quid Ecclesiae praestandum 

 sit, quaeritur. Haec una enim omnem occupat, apud Latinos, ipsius 

 Euangelii locum. Novum sic servitutis iugum Christiahis imponitur. Chri- 

 stiana* exsulat libertas, cuni libertate ipsa verier moralitas omnis. Virtutis 

 vitaeque Christianae non nisi umbrae ac fere spectra' supersunt. Communi 

 autem invalescente religionis, vitae, morum depravatione , ecce, huic ipsa 

 omnis, in capite atque 'membris, ita subest Ecclesia, ut iam evenire vide- 

 atur, quod aliquando dixit Servator: //Vos estis sal terrae, si vero sal 

 saporem amisit, quid erit, quo saliatur?" / 



Nee tamen amiserat, neque mel.ioris, aliquando aifuturae, rationis spes 

 et exspectatio dee'st. Expergiscitur tandem, latens dudum, quern in fortis- 

 simis istis de stirpe Germanica populis Divina Religio excitaverat, sensus 

 vere moralis. Urit eos, cuius ipsi participes sunt, conscientia mali. Quam- 

 que in se, in aliis, in universa qua late patebat Ecclesia, dominantem 

 deplorant vitae Chiistianae deformitatem , hanc propellere omni studio ac 

 labore nituntur. 



3 



