16 MCOLAI CHRISTIANI RIST 



vitae hominum verae eique aeteraae excitandae inserviat ac perficiendac. Sic 

 adeo verioris virtutis Christianae omni 'notione isti Orientales carebant, ut 

 raoralem hominis emendationem, non in hac vita agendam vel adsequendam, 

 sed a futuris deinuni post mortem purgationibus expectandam esse persua- 

 sissimum sibi haberent. 



Sed provida Numinis factum est cura, ut, procedente Religione, ex 

 Oriente ad Graecos propediem princeps verterit Euangelii inter homines 

 sedes. Est nimirum efflorescentis inter Graecos Ecclesiae haec potissimurn. 

 virtus ac gloria, quod, debellata Orientalium aberratione, suis finibus cir- 

 cumscribere accuratiusque iam definire et exponcre ipsam Religionis doctrinam 

 eiusque placita coeperit. At videas, quaeso, quantum Graeci isti, hac 

 via ulterius progredientes, novae sua vice auctores exstiterint aberrationis. 

 Suo enim abrepti studio philosophandi , ipsam Divinam Religionem tamquam 

 Philosophiam tractant. Humana cum Divinis audacter confundunt. Nil 

 ipsis arduum. Arcana Dei ten tan t. Quod vero peius: Sacrae licet Paginae 

 finibus longissime excedentes, non tamen sibi singuli, sed aliis omnibus 

 Christianis, videntur sibi philosophari. Eo usque processit in conscientias 

 hominum dominandi libido, ut, determinatis temere, quae nee Deo visum 

 est revelare, tamen quid credendum de iis esset, praescriberetur singulis 

 Coneiliorum auctoritate. Sic igitur, inter Graecos primum, Christiana, 

 quae dicitur, Theologia nata est. At sic ipsius Divinae Religionis omnem 

 occupavit haec humana Theologia locum. Euangelii enim, eiusque indolis 

 omnino practicae, tarn altum interim est hisce Graecis silentium, ut libris 

 argument! critici, dogmatici, polemici quidem Orbem repleverint, moralis 

 vero ac vere practici vix ullam post se reliquerint. Quid quaeritis? 

 Fervor dogmaticus et polemicus omnium et nientes occupat animosque 

 incendit. Dilacerantibusque Ecclesiam litibus mere theoreticis ac metaphy- 

 sicis, ecce, frigescit fides, languet virtus, exsulaut pax atque caritas, ejt 

 facilis, eheu! MOHAMMEDIS religioni paratur victoria. 



Quare A. A. si bono Dei consilio factum est, ut Orientalium in Ecclesia 

 principatus antea Graecis cederet, haud certe minor! eius beneficio accidit, 

 ut hos sua viceLatini exceperint. Hi'enim, quod iam CICERO ait: //omnem 

 virtutis laudem in actione ponentes," in Ecclesia quoque, non philosophaivtes 



