202 J. DE BOSCH KEMPER 



ging, en deze rigting breidt zich meer en meer uit bij de weinig voldoencle 

 vruchten , die de zoo hoog geprezene instelling der gezworenen in Duitsch- 

 land heeft gedragen. 



De Staathuishoudkundige wetenschap is inderdaad slechts een kritisch 

 opbouwen op de grondslagen , door SMITH en SAY gelegd. 



Een FREDERIC BASTIAT moge het licht, voor zijne overtuiging opgegaan, 

 dat de vinger Gods de welvaart der volken zoo bestuurt, dat alle regtma- 

 tige belangen in onderlinge harmonic met elkander zijn , in een welsprekend 

 betoog met zulk een frischheid hebben terug gegeven, dat zijne inzigten 

 aan velen geheel nieuw toeschenen; zijne opregte bewonderaars zijn onpar- 

 tijdig genoeg om te erkennen, dat veel van hetgeen hij als nieu\v voor- 

 droeg, niet nieuw was voor de wetenschap, en dat hij bij het jagen naar 

 een bevredigende slotsom over een gedeelte der wetenschap een onnaauw- 

 keurig oordeel heeft geveld. 



De wetenschap der Statistiek heeft haar kritisch standpunt nog het 

 minst bereikt. Nog heerscht hier in de waarneming der verschijnselen 

 groote oppervlakkigheid. Niet zelden worden cijfers en berigten opeen- 

 gestapeld, waarvan vele gegeven werden met volkomen bewustheid dat zij 

 onjuist waren, alleen ter voldoening aan de aanschrijvingen uit de bureaux 

 vaa het centraal bestuur, waarin de vragen werden gedaan op een wijze, 

 die het antwoorden met juistheid onmogelijk maakte , en wanneer men op 

 Avetenschappelijke werken de aandacht vestigt, doeu zich verschijnselen voor, 

 die doen vreezen, dat men hier het tijdvak van onrijpe theorien en te 

 spoedig aangenomene wetten nog moet doorworstelen. 



Niet alleen stelsels en meeningen, maar ook gebeurtenissen zijn het 

 voorwerp voor de Kritiek der Staatswetenschap. 



Ook hier ontwijkt zij partijzucht en stelseldwang. Terwijl zij te velde 

 trekt tegen hen, die de gebeurtenissen dogrnatiseren en daardoor niet 

 zelden de geschiedenis van een tweesnijdend zwaard der waarheid tot een 

 wapen voor eigen meening versmeden, tracht zij door naauwgezette waar- 

 neming onder de uiterlijke overheersching van dwalingeit den bijna ver- 

 borgen, maar toch zekeren voortgang der waarheid op te sporen. 



Al heeft de groote omwenteling in Frankrijk in de voorgaande eeuw 



