200 J. DE BOSCH KEMPER 



* 



Alleen bij de erkentenis van het-levend verband tusschen alle de deelen 

 der maatschappij , kan aan elk verschijnsel zijn eigene plaats en aan elke 

 waarheid haar eigen regt worden toegekend. 



Evenmin geloof ik, dat de wetenschap zeer bevorderd wordt door die 

 ongelukkige gewoonte, ook in ons Vaderland niet vreemd, om een vonnis 

 te vellen van afscheiding, van verwerping, van veroordeeling over elke 

 nieuwe rigting, zonder dat men nog den tijd heeft gehad tot grondig 

 onderzoek. Vele frissche loten zijn door dezen kouden wind op het veld 

 der wetenschap verdord. De kritische voorzigtigheid moge de stem terug 

 houden als de juchtoon gehoord wordt, dat er een nieuw licht aan den 

 Hemel verschenen is, zij behoedt ook voor medepligtigheid aan de ver- 

 kettering, die dikwijls volgt bp eene teleurgestelde verwachting. 



De Kritiek, uit echte wijsbegeerte voortgesproten , verheugt zich bij 

 elke scbrede, die de waarheid voorwaarts doet, en laat liefst de dwaling 

 in vergetelheid wegzinken. 



Ook bij de wetenschap geldt: //Overwin het kwade door het goede." 



Die de wetenschap wil verrijken, zoeke onder het veroordeelde het 

 goede, onder het toegejuichtc het verkeerde op, niet met huichelaars- 

 gezindheid, om aan de dwaling haar eer te laten en aan den overwinnaar 

 in den strijd tegen onkunde door kleingeestige betweterij den lauwer te 

 ontrukken; maar met de opregte zucht om overal, en wel het meest uit 

 eigene kennis en eigene nieening, het kaf van het deugdzame graan af 

 te zonderen. 



De opleiding tot deze Kritiek vindt men voornamelijk in de philologische 

 studien, waardoor het oordeel zoo verfijnd en gescherpt wordt, dat niet 

 zelden de mannen, in de school der oudheid gevormd, de uitstekendste 

 Staatslieden zijn geworden. 



En het klimaat, waarin zij alleen haar levenskracht kan ontwikkelen , 

 is vrijheid van stelseldwang , vrijheid van partijzucht. 



De stelselvorm moge bij de ontwikkeling der wetenschap tijdelijke beschut- 

 ting aanbieden voor het doen rijpen van waarheden , alleen onvooringenomen 

 beoordeeling van stelsels en verschijnselen kan de wetenschap doen vooruitgaan. 



