198 J. DE BOSCH KEMPER 



Geest in den Staat verwezenlijkt wordt, weet de echte wijsbegeerte , die 

 haar vasten steun vindt in geschiedenis en openbaring, dat de Staat is 

 en zijn moet eene beschutting voor de tot volmaking geroepen zamenle- 

 ving, dat elke betrekking in de maatschappij zich tot een meer volko- 

 men toestand moet verwezenlijken en dat de verpligtingen en regten der 

 Staatsburgers telkens grooter en belangrijker worden, bij elke nieuwe 

 ontwikkelingsperiode, die de Godheid aan de volken schenkt. 



Elke wereldbeschouwing , waarbij bet oog niet geheel gesloten wordt 

 voor het licht der waarheid, leidt met logische noodvvendigheid tot het 

 besluit, dat alleen langs den weg van het eerbiedig onderzoek van Gods 

 wereldbestuur in het maatschappelijke leven, onveranderlijke waarheid voor 

 de Staatswetensctap te verkrijgen is. 



Maar hoe dien weg te betreden zonder moedeloos te worden, wanneer 

 bij elken stap zich de gezigteinder verruimt, en bij elke vermeerdering 

 van kennis de betuiging opregter moet worden, dat ons weten slechts 

 stukwerk is? 



De wijsbegeerte in hare eigenlijke beteekenis geeft daarop het antwoord. 



Wijsbegeerte is geene wetenschap. Zij is een gemoedstoestand; zij is 

 een behoefte, een verlangen, een begeerte, niet zoo zeer naar kennis, als 

 naar kennis die zich in het leven openbaart. 



Toen niet lang geleden, een der grootste geleerden van den tegenwoor- 

 digen tijd, wien men den eernaam van //de laatste der kerkvaders" heeft 

 toegekend, ten grave werd gedragen, zeide een zijner lijkredenaars : //De 

 H Godgeleerdheid was hem het weten van een discipel, die den Heer lief 

 //had." *) Deze zelfde naauwe vereeniging tusschen wetenschap en levens- 

 toestand kan op de Staats wetenschap overgebragt worden. Zij moet zijn 

 het weten van een Staatsburger , die zijn Vaderland bemint. Ook hier 

 is leven middel van erkenning en het weten levenskracht. 



*) Zie: Ter nagedachtenia aan AUGUST NE&NDER. Uit het HoogduitscJi met een Voor- 

 woord van H. J. EOIJAARDS. Utrecht 1850. Biz. 13. De woorden zijn van den Ber- 

 lijnschen lloogleeraar Dr. I". STBA.USS. 



