196 J. DE BOSCH KEMPER 



lisme, hetwelk, ook bij uitnemende juistheid van redenering in de afleiding 

 van waarheden, het gebrek heeft van geen andere rustpunten te bezitten 

 dan willekeuvig aangenomen grondstellingen. De rede is een der vermo- 

 gens, geschikt om den waren aard der dingen te kunnen ontdekken; uit 

 de rede op zich zelve vloeit geene waarheid voort. 



Op meeningen kan slechts een gebouw gesticht worden , dat blijft zoo 

 lang de tijdgeest duurt: en wat is veranderlijker dan deze? 



De wijsgeerige grondslagen der Staatswetenschap zoek ik evenmin in 

 die sensualistische begoocheling, waarbij vaak uit een bedorven gevoel het 

 begrip van Regt en van Staat wordt afgeleid. 



Nog minder vind ik zekerheid in lict geloof aan het leven eener algod- 

 lieid, waarbij de regtsbegrippen groeijen, alsof zij planten, gevormd wor- 

 den, alsof zij aardlagen waren. 



De wijsbegeerte , die dezen naam wil waardig zijn, vordert een weten 

 met geheel onzen geest; een weten in overeenstemming met het wezen- 

 h'jk verband der dingen, een weten, dat voortdurend zich uitbreidt en 

 voortdurend gezuiverd wordt. 



In deze drieledige stelling, die U weldra, gelijk ik hoop, duidelijker 

 zal worden, is ook het wezen van de wijsbegeerte des Regts aangeduid. 



De zielkunde leert op haar tegenwoordig standpunt, dat door den mensch 

 geene zekerheid kan verkregen worden door een enkele zijner geestver- 

 mogens, maar alleen door de overeenstemming van de waarheid btu'ten 

 hem met al de erkenningskrachten , die in zijne ziel inwonen. 



Alleen langs dezen weg ontvangen wij een volledig bewustzijn. 



Op dat redelijk bewustzijn rust ook de kennis van het beginsel dea 

 regts, dat onveranderlijk is en blijft , bij de wisseling der wetgeving. 

 Het zal ons blijken , wanneer wij slechts acht geven op de betrekking, 

 waarin de mensch staat tot de wereld die hem omringt. 



De mensch is niet gerpepen tot een lijdelijk, werktuigelijk bestaan, be- 

 sternd om indrukken te ontvangen en alleen bij wijze van terugwerking 

 een handeling te verrigten, een toestand, die inderdaad een voort- 



