106 F. C. DONDERS 



veniunt. Medicos ad theoriam summopere proclives proposui. Quod- 

 cumque videant aut experiantur, explicare student et facile explicatu 

 putant. Nihil enim quam medicos rationales se esse et haberi praeser- 

 tim antiquius habent, vitioque vertimt se empiricorum nomine designari. 

 Et sane, quuin plerique medici empiriam adeo parvi habeant, ut 

 empiricorum titulo designati ira excandescant , a disciplinarum cultoribus 

 quid aliud exspectari poterat? Accedit altera causa, quae jure cautos eos 

 reddit: practicorum nempe observandi et experiundi methodus. Complu- 

 res nimirum inter practices veram observandi et inducendi methodum 

 numquam edocti in re fallaci adeo et difficili ut medicina est, ob magnuin 

 inprimis causarum et pbaenomenorum complexum , ad errores non esse 

 proclives nequeunt; ut omittam eos, quos suo jam tempore celeberrimus 

 Zimmermannus acerbis verbis insectatus est , utpote experientia sua su- 

 perbientes, licet modum receptum per totam vitam sectati sint nee 

 senes plus sapiant quam juvenes. Hinc a bene multis fide minus digna 

 haberi praxeos raedicae effata, non est quod miremur. Quodsi propterea 

 empiria medica in universum parvi habeatur, disciplinarumque ad 

 medicinam spectantium cultorcs , scepticismo infinite indulgentes , dam- 

 nare non dubitant ea quorum experientia illos plane deficit, est quod 

 inaxime improbemus. Subvertere omnia est sane facillimum ! Sed 

 vera a falsis distinguere, ad quod ipsos conferre oportet, hoc opus, hie 

 Labor est. 



Sumrnum scientiae jus plenam praedicavi libertatem, immunem illam, 

 nee cuiquam obnoxiam. Quod tamen haud ita intelligatur, ac si singulae 

 disciplinae physicae et physiologicae nihil omnino conferre debeant ad 

 artem medicam promovendam. Ecquis practicorum e diversis doctrinis 

 cuncta , quibus utatur , sibi parare possit , neminis auxiiio adjutus ? 

 Idcirco scientia patefaciat ilia, quibus artem promoveri posse perspectum 

 habet. Quo faciendo non arti tantum , sed et sibimetipsi prospexerit. 

 Mutuum enim cernitur inter diversas disciplinas vinculum , quo fit , 

 ut mutua etiam commoda sibi afferaut. Adjumenta physiologiae prae- 

 bent et physica et chemia; utraque haec corporum vivorum phae- 

 nomena explicando explicatur ipsa. Sine anatornia nulla est physiologia ; 

 haec autem multarum partium naturam anatouiicam dubiam saepius 



