REDE VO BRING. 133 



schatten ontwoekeren, maar waarop hij zich door voortdurenden en goed 

 geregelden arbeid sterken zou. 



Sterrekunde en natuurkunde zijn hier de andere wetenschappen vooruit- 

 gegaan. Zij liet eerst hebben zich tot eenen rang verheven, die haar 

 nimmer betwist zal worden. De scheikunde, die dezelfde beginselen 

 aanneemt, heeft zich eerst in latere dagen tot eene zelfstandige wetenschap 

 gevormd. In haar willen wij beschouwen, welke voordeelen tot ont- 

 wikkeling zij in zich "bevat. 



Elk scheikundig onderzoek, voor dat het begonnen wordt, vordert een 

 helder inzigt in datgene, wat de eigenlijke vraag uitraaakt, die men der 

 natuur stelt. Daardoor worden de middelen bepaald, die men te bezigen 

 zal hebben om een verstaanbaar antwoord uit te lokken. Mag het nu 

 geene oefening voor den geest, geene versterking van het geheugen, geene 

 scherping van het vindingsverrnogen genoemd worden, wanneer men tel- 

 kens genoodzaakt wordt, datgene te overzien, wat de wetenschap reeds 

 bijeenverzameld heeft, dat bekende met het onbekende in verband te 

 brengen, en de omstandigheden, waaronder het onderzoek plaats moet 

 hebben , met de strengste naauwkeurigheid te overwegen ? Analogical te 

 zoeken , onderscheid op te sporen , betrekkingen na te gaan , dat zijn 

 iinmers werkingen van den geest, die zijne ontwikkeling in hooge mate 

 bevorcleren moeten ! Men mag het als eene aanwinst beschouwen zicli 

 te gewennen , in voorafgegane werkingen den sleutel der tegenwoordige of 

 der toekomstige te vinden, en de vaste wetten, waarnaar zich de working 

 van stof op stof regelt , in elk bijzonder geval , mits goed gevat , aan 

 kracht te zien winnen. 



Geen stap kan er op het gebied der scheikunde gedaan worden, of er 

 doen zich moeijelijkheden op, moeijelijkheden , en wel de grootste, in de 

 beraming van den gang des onderzoeks , maar ook moeijelijkheden in de 

 iiitvoering. Hier bevindt de mensch zich in strijd met de natuur; haar te 

 overwinnen, om hare geheimen deelachtig te worden, is het denkbeeld, 

 dat hem steeds bezielt. Zoo gewent hij zich aan strijd; zoo is er een 

 prikkel levendig, die gestadig werkt en voor verslapping behoedt. 



Zal ik veel van de methode behoeven te zeggen, die de scheiknnde 

 bezigt om nieuwe en zekere kennis te vergaderen? Van onbetwistbare 



