156 I. VAN DEEN 



"Qui physiologiam ab anatome avellere studuerunt," zoo roept hij ons in 

 de voorrede zijner voortreffelijke Elementa Physiologiae toe, //ii certe mihi 

 //videntur cum mathematicis posse comparari, qui machinae alicujus vires 

 //et functiones calculo exprimere suscipiunt, cujus neque rotas cognitas 

 //habent, neque tympana, neque mensuras, neque materiem." 



De eenheid van de ontleedkunde en physiologic valt voornamelijk in het 

 oog bij de beoefening der laatstgenoemde wetenschap. Minder schijnt dit 

 het geval te zijn bij de beoefening der ontleedkunde, doch dit is slechts 

 schijnbaar; want in wezen is het geheel anders. Ofschoon beschrijvende 

 ontleedkunde zeer goed zonder physiologic kan beoefend worden, zal echter 

 de met eenige zucht tot wetenschap bezielde anatoom zich nimmer te vreden 

 stellen met de eenvoudige beschrijving der verschillende werktuigen , maar 

 ook in de verrigting daarvan willen doordringen. 



Als eene onderafdeeling der anatomic is de weefsetteer te beschouwen , 

 waarvan zij als het ware den commentaar uitmaakt, zonder welken de 

 anatomie dikwerf niet begrepen wordt. 



Ja, even als VALENTIN van de ontleedkunde zegt, dat zij de letters 

 geeft tot de taal der physiologic, zoude men de weefselleer als de vocalen 

 van het physiologisch alphabet kunnen beschouwen. 



Zijn deze weinige woorden M. H. niet voldoende, om aan te toonen, 

 dat de weefselleer uiet minder tot het gebied der physiologie behoort dan 

 de ontleedkunde? 



De levensverschijnselen verdeelt men in ziels- en ligchaamsverschijnselen ; 

 beide zijn in het leven aan het ligchaam gebonden. 



Deze stelling, die door alle Psychologen en Physiologen van elke kleur 

 en rigting wordt aangenomen, bewijst genoegzaam de afhankelijke ver- 

 houding, waarin de ziel tot het ligchaam staat, en men is daardoor tot 

 de overtuiging gekomen, dat de leer van de verschijnselen der ziel, de 

 psychologic, van de leer van de verschijnselen van het ligchaam niet kan 

 en mag gescheiden worden , maar dat zij daarmede een geheel uitmaakt, 

 en dat het dus de taak van den Physioloog is, zich niet minder met de 

 waarneming der zielsverschijnselen en de verklaring daarvan , dan met die 

 van het ligchaam bezig te houden. 



Men zal dit beter begrijpen als men bedenkt, dat beide soorten van 



