REDEVOERING. 161 







hare kleinste bijzonderheden te ontdekken. Hij inoet hare schoonheid 

 gevoelen en van ijver branden oni hare wetten op te sporen. En wat van 

 groot gewigt is, niet nu en dan', neen! altijd en overal meet zijn oog 

 voor de natuur geopend zijn, want alle deelen der natuur vormen een 

 geheel, wier verschijnselen in bepaalde betrekking tot elkander staan en 

 -de speciale onderzoeker, die slechts een enkel deel, al is het ook nog zoo 

 klein, wil beoefenen, vindt overal analogien, overal gelegenheid , om ver- 

 gelijkingen te maken, overal punten van toelichting! 



Hoe veel heeft de wetenschap niet te danken aan het genie van som- 

 mige mannen, die met dien algemeenen en diepen zin voor de natuur en 

 hare wetten toegerust, toevallig op enkele van hare verschijnselen oplettend 

 werden gemaakt en deze ten grondslag legden van hunne groote en be- 

 langrijke ontdekkingen. Het was slechts een toeval, waardoor het oog van 

 GALILEI op de slingering' van de kroon in de kerk te Pisa viel en nogtans 

 dit toeval deed hem de belangrijke wetten van den slinger ontdekkeu. 

 Het was slechts toevallig, dat GALVANI met twee verschillende metalen 

 de spieren van eenen gedooden kikvorsch aanraakte, en toch leidde dit 

 toeval hem tot de ontdekking van het Galvanisme! Het was ook niets 

 anders dan een toeval, wat aan HANS CHRISTIAN OERSTED, dezen in hart 

 en verstand zoo uitstekenden man, wiens naam ik zonder diep gevoel van 

 ' eerbied en dankbaarheid niet kan noemen , tijdens het houden eener 

 voorlezing het verband tusschen electriciteit en rnagnetisine openbaarde. . 



Ik heb hier drie toevallige omstandigheden genoemd, die hoe gering 

 ook op zich zelve, de natuuronderzoekers onder wier oog zij plaats von- 

 den , tot ontdekkingen hebben geleid , welke eenen verbazenden invloed 

 hadden en hoogst waarschijnlijk nog verder zullen hebben niet alleen 

 op den intellectuelen , maar ook op den materielen vooruitgang des 

 menschdoms. 



Er bestaan echter ook voorbeelden, dat de waarnemers aan de zich 

 voor hunne oogen toevallig openbarende natuurverschijnselen geene oplos- 

 sing, hoe ook genaamd, konden geven en er geen gebruik van wisten .te 

 inaken, terwijl anderen , aan wie het voorbehouden was, den zin der ver- 

 schijnselen te vatten en te waarderen, de wetenschap met belangrijke 

 ontdekkingen verrij kten . 



21 



