164 I. VAN DEEN 



dan draagt zulks er veel toe bij , om de waarheid te vinden , maar als het 

 dezen noodzakelijken geleider verlaat, dan worden de oogen van den waar- 

 nemer dikwijls verblind en hij is niet in staat de waarheid te vatten. 



Bij den waren natuuronderzoeker opent gewoonlijk het gevoel de weten- 

 schappelijke loopbaan. Liefde voor -de natuur drijft hem instinktmatig 

 tot de beschouwing van hare verschijnselen. Het aanschouwde maakt zijne 

 bewondering gaande, maar bewondering is geene bevrediging. Zij is 

 slechts een prikkel, die bij den minder beschaafden mensch in bijgeloof 

 ontaardt, doch den meer beschaafden aanzet, om de bewonderde verschijn- 

 selen beter en beter waar te nemen en tot hunne oorzaken op te klimmen. 



Door die waarneming ontstaat dan spoedig behoefte aan nog veelzijdiger 

 onderzoek. 



Door onvermoeide volharding in het onderzoek bereikt de mensch zijn 

 hoogst wetenschappelijk doel. Het verstand heeft zich met het gevoel 

 vereenigd , om de schoone natuurwetten , die zich overal openbaren , te 

 leeren uitvorschen en begrijpen. 



Hebben de waarnemingen der verschijnselen en het onderzoek naar hunne 

 oorzaken tot treffende uitkomsten geleid, is het den natuuronder- 

 zoeker gelukt, onbekehde feiten te ontdekken, dan ontstaat bij hem de 

 zucht om het licht , clat hij voor zekere duistere wegen der natuur gevonden 

 heeft, ook aan anderen mede te deelen. Deze zucht, die tot de ingescha- 

 pen eigenschappen van een edel mensch behoort, heeft eene dubbele strek- 

 king: zij maakt dat de wetenschap geen bijzonder goed blijft, maar alge- 

 meen eigendom wordt, en zij vermeerdert en versterkt nog den lust tot 

 nasporing, door de streelende gedachte des onderzoekers , dat zijne ontdek- 

 kingen niet slechts tot eigene bevrediging dienen, maar ook eene alge- 

 meen nuttige strekking verkrijgen. Hij begrijpt, dat hij de plaats bekleedt 

 van eenen priester der natuur , die hare goddelijke taal aan de menschen 

 verkondigt. De wensch , om eene zoo verhevene roeping te vervullen 

 of zich in het bezit daarvan te handhaven, mag inderdaad edel worden 

 genoemd. 



Maar alles, op deze aarde, hoe schoon ook, heeft zijne grenzen, die 

 niet zonder nadeel kunnen overschreden worden. 



De ondervinding leert helaas! dat het laatste somwijlen het geval wordt, 



