REDEVOERING. 165 



wanneer de begeerte, om het gevondene te openbaren, in voorbarigheid 

 ontaardt en in ijdelheid haren grond heeft. 



Daardoor wordt de wetenschap met bouwstoffen overladen, die den toets 

 van deugdelijkheid niet kunnen doorstaan. De wensch ora de eerste te 

 zijn, die de eene of andere ontdekking gedaan heeft, speelt hierbij geene 

 onbeduidende rol; getuige de prioriteits-twisten der geleerden, waarvan 

 ook onze tijd geenszins vrij is. 



Gij weet het M. H. hoe vele onrijpe, geheel onbruikbare, ja verder- 

 felijke vruchten in alle takken der geneeskunde door voorbarigheid zijn 

 gekweekt en voortgeplant.. 



Ik zeg niet te veel, indien ik beweer, dat de voorbeelden daarvan 

 onnoemelijk zijn. Of wie zoude willen beweren, eene volledige lijst te 

 kunnen opmaken van de door de geneesheeren aangeprezene geneesmid- 

 delen , die geene aanbeveling verdienden , waaraan men eene kracht toeschreef , 

 welke zij niet bezaten, maar die men in een of ander ziektegeval had 

 toegediend, en die onder de vlag van het bekende doch niet altijd gel- 

 dende: //post hoc ergo propter hoc" de wetenschappelijke wereld zijn 

 binnengeslopen. 



Ook de physiologie kan vele treffende voorbeelden van dwalingen aan- 

 toonen, die door voorbarigheid -ontstaan zijn. En niet alleen middel- 

 matige beoefenaars hebben zich daaraan schuldig gemaakt, ook onder de 

 coryphaeen der wetenschap is het geene zeldzaamheid dat overdreven zucht, 

 om een of andere waargenomen feit of verschijnsel spoedig bekend te ma- 

 ken , tot bijna ongeloofelijke dwalingen aanleiding gaf. 



Verblijdend is het intusschen daarbij te kunnen opmerken, dat het 

 geenszins aan voorbeelden ontbreekt, dat de waarnemers zelve spoedig 

 hunne dwalingen hebben ingezieu en hiervoor openlijk zijn uitgekomen. 



Wat zoude ook meer pleiten voor het zuivere objectjeve aanschouwings- 

 vermogen van eenen natuuronderzoeker , dan dat hij ook voor zijne eigene 

 dwalingen een helder oog heeft; wat meer voor zijne zuivere waarheids- 

 liefde, dan dat hij de dwalingen, die hij in de wetenschap gebragt heeft, 

 onmiddellijk herroept , hoe veel zijne autoriteit daardoor voor het oogenblik 

 ook zoude moeten lijden? 



Ik zeg voor het oogenblik, want op den duur boezemt niets in meerdere 



