REDEVOER1NG. 135 



dachte, dat elke onjuiste waarneming geen stand kan blijven houden, en 

 bet besef van pligt, oni in de wetenschap geene verwarring te veroorzaken, 

 eene omzigtigheid en naauwgezetheid in acht nemen, die slechts strekken 

 kunnen om elke opwelling van verwaandheid te beteugelen. En hoe zou 

 ook overmoed kunnen ontstaan, wanneer men zich tegenover de eeuwige 

 wetten der natuur, die dagelijks duidelijker worden, zoo klein en nietig 

 gevoelt ? 



Door dat gedurig ontstaan van telkens nieuwe moeijelijkheden , maar 

 ook van telkens nienw verkregeu uitkomsten, door die inspanning, om 

 aan den rijkdom der wetenschap zelf een greintje toe te voegen, wordt 

 zeker zelfstandigheid gewekt en vastheid van karakter bevorderd. 



Niet alien is het gegeven, om de wetenschap door belangrijke ontdek- 

 kingen te verrijken of een nieuw veld van onderzoek te openeh. Wij 

 weten het: hier, zoo als in alle andere takken van menschelijke kennis, 

 is dit slechts weggelegd voor enkelen , die , met nicer dan gewone gaven 

 bedeeld, als zoo vele lichtpunten in de geschiedenis staan aangeteekend. 

 Maar wat zegenrijk is in de studie \vaar wij van spreken, dat is, dat 

 hare uitbreiding niet uitsluitend afhankelijk is van zeldzaam voorkomende 

 talenten, en dat zij elke gift, die haar gebragt wordt, elke onbevooroor- 

 deelde waarneming , die men haar aanbiedt, zonder overdreven schatting 

 tot het doel doet medewerken, waarnaar zij streeft. 



Terwijl in vele wetenschappen de uitkomsten van langen en moeijelijken 

 arbeid slechts voor weinigen verstaanbaar zijn, kuunen die, welke de schei- 

 kunde verkrijgt, onder zulk eenen eenvoudigen vorm gebragt worden, dat 

 ze voor elk gezond menschenverstand vatbaar zijn. Hare waarheden zijn 

 dus geschikt, om in een wijderen kring opgenomen en begrepen te wor- 

 den; haar invloed strekt zich dus verder uit. 



Bij dat opnemen van scheikundige kennis door een grooter aantal per- 

 sonen, moet ook in dien wijderen kring veel van dat raadselachtige en 

 toevallige verdwijnen , dat de menigte , helaas thans nog ! in zoo vele 

 natuurverschijnselen ziet. Niets is er misschien, dat de algemeene ont- 

 wikkeling des verstands meer in den weg staat, dan dat doukere, angstige 

 gevoel, dat de verschijnselen aan verborgen oorzaken toeschrijft, naar wier 

 kennis de mensch niet mag streven; een gevoel, dat vrees aanjaagt zonder 



