138 P. J. VAN KERCKHOFF 



beschouwt. Indien men thans een licht geniet, vrij van clien walgelijken 

 reuk en dien zwarten walm, dien Vroeger de zoogenoemde vetkaarsen 

 opleverden, indien men thans een helderder licht verkrijgt, alweder is het 

 aan de wetenschap dat wij die verpligting hebben , de wetenschap , die 

 ons leerde de vetten in vetzuren en glycerine te ontleden , die vetzuren van 

 elkaar te scheiden, de vaste tot verlichting te bezigen, en het overblijvende 

 aan andere toepassingen prijs gaf. 



Weinige takken van nijverheid kunnen op dergelijke wijze doorloopen 

 worden, of men vindt er eveneens bij iedere schrede de sporen der weten- 

 schap. Daar wordeu in weinige uren en in eene enge ruimte honderde 

 stukken lijnwaad gebleekt , waartoe vroeger vele bunders grasveld benoodigd 

 waren; zij worden het, want BERTHOLLET wees het aan uit scheikunclige 

 ervaring. Ginds blinken ons voorwerpen in een zilveren of gouden 

 gewaad tegen, en de prijs er van is gering; het was de wetenschap, die 

 deze voorwerpen ontler het bereik der minder gegoeden bragt, en te 

 gelijk met het gebruik ook het oog bevredigde; zij leidde die bescher- 

 mende laag der kostbare metalen er om heen; zij stelde perk aan den 

 vernielenden kwikdamp, die zoo vele arbeiders ten grave sleepte. Daar 

 weder wordt hydraulische kalk gevorderd en hij is niet aanwezig; maar 

 de scheikunde geeft de middelen aan , om dien kunstmatig te verkrijgen. 

 Elders vraagt de nijverheid een nieuwen weg, oni het koper uit zijne 

 ertsen te voorschijn te brengen; ook daar blijft het antwoord niet uit, 

 en het goedkoopere ijzer scheidt het duurdere koper af. Men ziet de 

 met loodwit aangemaakte verwen op sommige plaatsen zwart worden; de 

 scheikunde geeft de oorzaak aan, duidt eene andere niet daaraan onder- 

 hevige stof aan, en het zinkwit begint het loodwit te verdringen. 



Doch genoeg gezegd! de grenzen der technische toepassing van schei- 

 kundige kennis kunnen met geene mogelijkheid afgebakend worden. 



Wenden wij ons tot den landbouw; nergens welligt is in de laatste 

 jaren zoo zeer van toepassing van scheikunde sprake geweest als daar. 

 Men heeft zich soms voorstellingen gemaakt van te behalen voordeelen, 

 zoo als ze slechts op konden komen bij hen, die in die wetenschap eene 

 oostersche tooverroede meenden te zien , waardoor eensklaps , en zonder 

 offers van hunnen kant, onuitputtelijke aders van rijkdom ontsloten zouden 



