HO P. J. VAN KERCKHOFF 



hand zal verdwijneu, naarinate het aan het onderwijs zal gelukken de 

 kennis der natuur en barer werkingen'onder den handelstand te verspreicfen. 

 Sedert jaren schijnt men te begrijpen, dat het voor een fabriekant nuttig 

 zijn kan , scheikunde te leeren ; sedert korteren tijd wordt die aanleering 

 den landbouwer niet meer euvel geduid; er zal ook een tijd komen, dat 

 de handelaar er zich van zal bedienen, om de vervalschingen op te sporen, 

 die spoediger toenemen, dan de middelen, die hij bezit, om ze te ontdekken. 



Ik heb alweder niet meer noodig dan eenige stoffen op te noemen, om 

 te doen inzien, dat bij velen daarvan de beoordeeling op geene andere dan 

 scheikundige gronden steunen kan. Indigo ontleent zijne waarde aan de 

 hoeveelheid werkelijke kleurstof, die er in bevat is; die kleurstof is schei- 

 kundig juist te bepalen; zij wordt door chloor vernietigd; de lioeveelheid 

 van het daartoe gevorderde chloor geeft de maat aan van de kleurstof. 

 Gewis eene eenvoudige proef, die door geene wankele beoordeeling van 

 uitwendige of imvendige kleur of structuur vervangen kan worden. Bruin- 

 steen bevat soms aanzienlijke hoeveelheden vreemde stoffen, waarover het 

 oog alweder niet oordeelen kan ; maar bruinsteen is zijne waarde ver- 

 schuldigd aan het gehalte van zuurstof, en dit kan scheikundig zonder 

 moeite bepaald worden. Potasch werkt in verhouding tot de hoeveelheid 

 kali of koolzure potasch, die er in aanwezig is; alleen door een eenvoudig 

 scheikundig onderzoek kan men die hoeveelheid bepalen. Niet anders is 

 het met de metalen, met salpeter, menie, guano en eene menigte andere 

 koopwaren gelegen. De beoordeeling rust op wetenschappelijke gronden. 



Niet uitsluitend voor den handelaar is het belangrijk, den aard en de 

 waarde van sommige waren op vaste gronden te kunnen bepalen; ook voor 

 den staat, voor zooverre deze als waker voor het algemeen welzijn op- 

 treedt, zal er veel aan gelegen zijn, de vervalschingen dier waren, en in 

 het bijzonder die der eerste levensbehoeften te kunnen ontdekken. Mag 

 het, in den tegenwoordigen staat van beschaving, aan de belanghebbenden 

 uitsluitend toevertrouwd blijven te onderzoeken, in hoeverre b. v. tarwe- of 

 roggemeel met vreemde stoffen vermengd, in hoeverre suiker door schade- 

 lijke bcstanddeelen verontreinigd , in hoeverre brood met giftige eigen- 

 schappen beladen zij ? Ik vermeet mij niet , die vraag uit een staatkundig 

 of staatshuishoudelijk oogpunt te beantwoorden , maar ik betwijfel, of men 



