REDEVOERING. 143 



Ik heb gesproken van magten in den Staat, van nijverheid, handel en 

 bedrijveu, en meen getoond te hebben, dat de scheikunde bij alien te 

 hulp geroepen kan wordeii, ora voor te lichten, te verbeteren of te vol- 

 maken. Maar wie is er, die niet van mij vervvacht, dat ik van haar 

 verband spreke met de edelste der wetenschappen, de heilzaamste der 

 kunsten, met haar, die regelen voorschrijft voor het behoud van gezond- 

 heid of er zich aan wijdt, der lijdende menschheid te hulp te komen. 

 Ja, geachte Toehoorders! waar ook de scheikunde door hare raadgevingen 

 en ontdekkingen de kennis der stoffelijke natuur dienstbaar maken moge 

 aan het welzijn der menschheid, nergens neemt zij een eerbiedwaardiger 

 karakter aan dan daar, waar zij de geneeskunde hare hulp aanbiedt. 

 Daar vormt zij een band tusschen die wetenschappen , dien latere eeuwen 

 nog naauwer zullen toehalen. Men mag het bijna niet betwijfelen, 

 dat door de ervaring , in de levende natuur verkregen , niet slechts voor 

 de geneeskunde menig verschijnsel tot juiste oorzaken teruggebragt zal 

 kunnen worden, maar dat er ook voor de scheikunde een helderder blik 

 in de werkingen der organische wereld mogelijk worden zal. En mag 

 men van organische scheikunde spreken zonder de groote verdiensten te 

 erkennen , die zoo vele geneeskundigen op dit veld onzer kennis verworven 

 hebben? Uit hunnen boezem zijn de eerste vragen luide geworden, die 

 de scheikunde tot taak heeft te beantwoorden ; zij hebben menigmaal 

 gewaarschuwd tegen overijlde gevolgtrekkingen , en gewezen op het ver- 

 band tusschen scheikundige werking en uiterlijken of innerlijken vorm. 

 In hunne voortdurende medewerking zoowel als in die der artsenijbereid- 

 kundigen moet de scheikunde gedeeltelijk hare toekomst zoeken. 



Wat deze wetenschap reeds bijgebragt heeft, om in de leer van phy- 

 siologic en geneeskunde meerder licht te doen ontstaan, is zoo veelvuldig, 

 hare onderzoekingen dringen zoo zeer in bijzonderheden door, dat ik de 

 hoop moet laten varen, in deze korte rede een duidelijk beeld daarvan 

 voor te stellen. Ik moet mij vergenoegen met eenige punten aan te 

 stippen, die van dat alles slechts een flaauw begrip kunnen geven. 



Al had de scheikunde geene andere verdienste gehad dan die van hare 

 methode tot navolging te stellen op een veld van onderzoek, waar men 

 vroeger aan verborgene onkenbare krachten geloofde en zich bevredigd 



