O R A T 1 0. 67 



tam validis auxiliis non adjuti , nee tantis adminiculis subnixi , ininori 

 rerum abundantia diligentiores fortasse et circumspectiores erant, propter- 

 eaque meditando diu, remque saepius et crebre vertendo, longius interdum 

 morari ac haerere propiusque intueri , et ad normam assidue magis exigere , 

 consuetissimi. 



Quam ob rem , hoc idem persequi non modo , verum normae systematicae 

 bene et assidue adhibendae omnem operam dare studeant hujus aevi docti. 

 Quod tamen ita intelligi nolim, quasi vincula et liberioris motus impedi- 

 menta vellem , quibus ingeniorum cursus retardaretur. Et qui posset 

 quidem, id vincire velle et cohibere, quod in disciplinarum studio libere 

 omnino et quaquaversus et celerrime movere se posse tendit adpetitque? 

 Sed via ac ratione magis fiat velim , sed justo moderamine uti magis ad- 

 tendatur, sed facultatis illius inventricis cursus ac progressus juxta rationis 

 principia ac praecepta de industrid magis regatur, ipsaque inventa educta 

 et patefacta aut confecta et elaborata, eadem ilia norma, ad instar aurificis 

 staterae adhibita, accuratius cautiusque examinentur, fiatque plus quam 

 solet , fiatque assidue et constanter. Ne igitur nimis duras leges imponere 

 videar , verum ad id, quod consequi optamus , adipiscendum , profecto neces- 

 sarias. Etenini inter ilia ipsa , quae praecellentissimoruni ingeniorum summi 

 viri, quos quodvis fert aevum, praestiterint et effecerint, si multa reperi- 

 mus, quae per anfractum, tentando saepius, diuque et longe obeundo et 

 quaerendo, invenerunt et absolverunt, quae autem citius indagassent, 

 meliusque constituissent et aptius conformassent, si in norma systematica 

 assidue adhibenda omnem curam collocassent , quanto magis hoc ipsum 

 universe vel maxime commendandum est iis omnibus, quos omni ope niti 

 decet, ut mediocris ingenii facultatibus quantum fieri possit valeant ac 

 proficiant ? Insuper , cum consideramus , disciplinarum varias partes quam 

 late patent, ita ut singulas obire eas et peragrare perquam difficile sit, 

 temporique etiam atque etiam esse parcendum, quaestio oritur, quibus 

 tandem firmioribus subsidiis et adminiculis adjuvari et suffulciri possimus, 

 ut certius progrediamur citiusque remotiora adtingamus, e& quidem spe, 

 ut in aetatis flore, viribus integerrimis cum vigemus, et ingenii acumine 



9* 



