94 F. C. DONDERS 



Quodsi enim, florente academia et studiis ardente hac civium academi- 

 corum corona, regundae provinciae difficultatibus aut molestiis nequaquam 

 gravatuni me esse lubens profiteer, orationis argumentum, quod vobis non 

 displiceat, eligere et verbis ornare, id medico physiologo perquam difficile 

 et niolestum esse, etiam atque etiam expertus sum. Jure enim postulare 

 videmini, ut ne specialem adgrediar rem, quae a bene multis auditoribus, 

 in aliis praesertim studiis occupatis , probe intelligi nequeat. Neque 

 fortasse sufficiat, ut quaestionem tractem magis generalem; sed ut eadem 

 nostro quo vivimus tempori . accommodata videatur , si vobis placitura sit , 

 requiri potest. 



Quaerenti itaque, quodnam, si medicinam universam spectamus, phae- 

 nomenon nostra aetatemaxime nos advertat, imprimis animadvertenda mihi 

 videtur omnium, quae latiori sensu ad medicinam pertinent, disciplinarum 

 progressio constans et perpetua , contra plerarumque praxeos medicae partium 

 anarchia et perturbatio. 



Medicinae historiam consulenti omni aevo artem et scientiam rnedicam 

 conjungendi conspicui sunt conatus. Ad antiquissimas sane artes medicina 

 pertinet. Famem alimentis, sitim potionibus expleri experti, vix aliter 

 potuit, quin adversus alios item ingratos sensus auxilium quaesiverint nee 

 non casu fortuito interdum invenerint primi jam terrarum incolae. Est 

 hoc initium medicinae. Neque diu eo contenti fuerunt, quod utile 

 aliquid esse videretur, etiam causas cognoscere mox studuerunt. Sic post 

 medicinam inventam ratio quaesita est. Perfaciles omni tempore fuerunt 

 medici in conjungenda ratione cum experientia. Quaevis enim theoria 

 sufficere videbatur, quumque felici scientiae progressioni aut experientiae 

 rnaturiori receptam theoriarn subvertere contigisset, nova mox inventa 

 est, observationes practicas explicatura. Neque semper facile dijudicatu 

 est, utrum theoriae effatis praxis, an praxi theoria magis accommodata 

 fuerit. Hoc vero constat, quandocumque hypotheses splendido theoriae 

 nomine ornatae tarn firmas egissent radices, ut his tanquam fundamento 

 praxis superstrueretur, maximum inde damnum cepisse praxin meclicam. 

 Non enim ad eum perfectionis gradurn scientia pervenit, nedum per- 

 venisset turn, quuin theoriae illae reciperentur ut quid utile sit, quid 

 noxani afferre possit, inde effici queat. Quodsi jam cautos esse oportet in expli- 



