R A T I 0. 95 



candis iis quae visa sunt et recte observata, abstinendum omnino a con- 

 cludendo ad ea quae experientiae tantum ope affirmari aut negari possunt 

 et debent. 



Experientia vere fallax dicitur: itaque nihil certi nobis restaret. Fallacem 

 autem non dixerim, quae sane difficilis est et fallere potest. Hoc vero 

 teneamus, eo fallaciorem esse experientiam , quo magis theoria imbuti 

 sunius, eo difficiliorem, quo phaenomenorum complexus major est, quoque 

 plures causae incognitae simul agant, dum unius causae effectus inter 

 diversa symptomata eruendi sunt. Tantus autem causarum et phaeno- 

 menorum complexus in homine aegroto se offert, ut experientia difficillima 

 sit, et theoria aliquis imbutus hanc observatione affirmari facile sibi 

 persuadeat. Quo factum est, ut ad hunc usque diem latiora atque fir- 

 miora empiriae fundamenta, practicorum consensione approbata, qualia 

 sunt ea quibus physicae disciplinae nituntur, praxis medica nondum ad- 

 epta sit. 



Quid inde? Scientiae progressu theoriis, quibus fulta erat praxis 

 rnedica, fere cunctis sensim sensimque subversis, theoriae titulo et prae- 

 sidio orbatae praxeos regulae per scepticismum dissolutae sunt, nee nisi 

 paucae mere empiricae omnemque theoriam fugientes intactae remanserunt. 

 Quemadmodum suo tempore illustrissimus Baco, magnus ille methodi 

 physicae auctor, ab imis fundamentis instaurandas esse disciplinas physicas 

 praecepit, sic nostro tempore artem medicam bene multi prorsus rejiciendam 

 esse affirmant, nullibi quippe verum a falso dignosci posse contendentes. 

 Et longe lateque diffusus hie scepticismus est, sectatores nactus etiam 

 eximios disciplinarum cultores. 



Practici autem, eclectici imprimis, scepticismum vituperant et fidem sibi 

 tribui postulare videntur, quod tamen non nostrae aetatis est, quae e 

 scientia potius persuasionem haurire studet. Illi, ut rem suam tueantur, 

 inanes esse jactant scepticorura investigationes microscopicas , chemicas, 

 micro-chemicas , anatomico-pathologicas , et quae sunt hujus generis aliae, 

 quae praxi profuturas se pollicitae multorum suffragia tulerant, at nihil 

 aliud effecerunt, nisi ut ad praxin medicam transferrent illud oeeonomiae 

 politicae praeceptum, quod Franco-Galli usurpant: laissez faire, laissez 

 passer. 



