174 I. VAN BEEN 



als takken van eon en dezelfde wetenschap te beschouwen, en anderdeels 

 zijn ze de toelicfttende hulpwetenschappen van elkander. Op deze laatste 

 betrekking nu, waarin de pathologic als hulpwetenschap tot de physiologic 

 staat, wilde ik hier vooral de aandacht vestigen. 



Teregt zegt VALENTIN, dat de ziekten als physiologische proeven kunnen 

 beschouwd vvorden, waarvan de uitkomsten pathologische verschijnselen zijn. 



Deze verschijnselen, welk een licht hebben zij niet over de physiologic 

 verspreid? Is het niet aan het ziekbed, dat de physioloog de grootste 

 physiologische waarheden heeft leeren kennen? Wat zouden wij weten 

 van de geheele zenuw-physiologie , indien zekere pathologische toestanden 

 ons geene verschijnselen openbaarden, waardoor wij indirect een gedeelte 

 der eigenlijke werking der zenmven konden waarnemen ; waarnemingen , 

 welke wij door lijkopeningen , ziekten der dieren en experimenten geheel 

 bevestigd hebben gevonden? 



Welk begrip zouden wij hebben van gevoel- en bewegings-zenuwen , 

 indien het gevoel, indien de bewegingen nimmer gestoord waren geweest; 

 wat van de verrigtingen van enkele zenuwtakken van het ruggemerg, 

 van de hersenen , indien de ziektetoestanden in deze deelen ons niet 

 van tijd tot tijd als wegwijzers op dit zoo moeijelijk gebied der physiologic 

 dienden ? 



Maar niet alleen de zenuwleer heeft veel te danken aan de pathologic ; 

 er is geene verrigting in het ligchaam , waarbij men niet kan aautoonen 

 dat de ziekteverschijnselen haar eene rijke bron van toelichting hebben 

 geopend?. Zullen wij voorbeelden aanhalen ? Wie kent niet het ziekte- 

 geval door BEAUMONT waargenomen , dat zoo veel licht over de verrigtingen 

 der maag heeft verspreid; de gevallen van HARVEY en HERING over de 

 hartbeweging ; van TORTUAL en NOGGERATH over, de leer van het slikken? 

 Hoe zoude men, om nog een ander voorbeeld te kiezen, weten, hoe 

 de urine uit de ureteres in de vesica druipt, indien wij niet in staat waren 

 bij lijders met openliggende blaas dit naauwkeurig waar te nemen? 



Maar kunnen de pathologische toestanden van menschen beschouwd 

 worden als uitkomsten van physiologische proeven, die de natuur of het 

 loeval, of beicle tegelijk genomen hebben en die de kunst nimmer kan 

 navolgen : dan is het toch aan de kunst overgelaten middclen te bezigen , 



