Over Historische Karakterkunde. 101 



vail daar 't verkleiuen van huig de groot als zelfdenker * ; 't 

 onlzeggcn van Admiraalsbekwaantlieden aan de ruyter en 't ver- 

 lies van een grooten zeeslag aan hem wijlen 2; van daar jan de 

 WITT geschetst als »eea vrij helachelijk mengsel van pedanterie , 

 nmagistraluur-lioogmoed en onnoozellieid , waar de l)ui tenia ndsche 

 » Gezanten mee speelden naar welgevallen ^. 



land den tocbt tcgen Holland aan , en Irok op Naarden. Dit sloeg den opeisch 

 af, maar Let geheele leger op zich af ziende komen, werd Let beangst, en gaf 

 zich over op voorwaarde {niet met Don fredrik , maar met den Overate romero 

 gemaakt) , dat burgers noch bezetlelingen aan lijf of goed beschadigd zoudcn wor- 

 dcn. Ingcvolge waar van romero dan ook binncn trek en zich zachtmoedig hield, 

 doch 's daags daar aan bet -weerloozc volk in dc kerk vcrgaderd, jammerlijk ver- 

 moorden deed; waarna 't plonderen en blaken boven alle verbeelding afgrijsselijk 

 in 't werk ging. — Ja afgrijsselijk ; maar wat was bet anders dan repressalie van 

 LUMEis evengelijke trouwlooze mishandeling der wecrlooze Roomsche Geestelijken te 

 Schoonhoven? Bebalven dat immers de plakaten tegen de Ketlers niet ingetrokken 

 waren , en ben dus in gemoede rechtvaardigden in bet uildelgen van deze Geu- 

 zen, die bet vonnis van lijf en goed verbcurd le bebben ten bunnen laste had- 

 den. Men moot de zaken in haar verband beschouwen. Ougelukkig, afgrijselijk 

 zijn zulke gebeurlenissen, maar niet juist de krijgsboofden zulke monsters als hun 

 vijanden ze schilderen. Als vijanden spaart romero ben en boudt bun 't verdrag, 

 maar als Geu«en en Kellers en van do partij dcr bond- en woordbreukige moor- 

 denaars der weerlooze Katbolijken in Schoonbovcn en elders (want die daden van 

 ENTHES, OMAL, LUMEY en soNOY zijn uit den lei, waardoor zij hun partij dit op 

 den bals baalden,) slraft, moordt, blaakt en mishandelt hij hen. N'en deplaise 

 aux Ecrivains! — Hoe 't zij, men wil dat in alles slecbls twintig Burgers iu 't 

 leven bleven, die op losgeld gesteld werden, bebalven dat er omlrent nog twin- 

 tig gevlucht waren." 



* VIII, 84, in de aanteek. n". 2. »Grot. Verantw. C. 20. toont zijn [domheid] 

 op dit punt, die bij hem allijd uit den mouw komt, als hij zelf denken meet." 

 Hoewel bet woord domheid niet door bilderduk zelven is ingevuld, schijnt de sa- 

 menbang eu bedoeling alleen dit, of een van gelijke beteekenis toe te lalen, 

 waarom het ook aldus is uitgegeven. 



' IX, 1G8. »De ruyter had als een ontembare Leeuw gcvochten, en zich een 

 zeer good Scheepskapilcin en Onderadmiraal , maar gebrek aan de kennis van 

 het bestieren en bebeeren van een groole vloot (in Esquaders verdeeld) lalen 

 blijken , waar aan heel het ongeluk te wijten was.'' — Men vergelijkc hiermede 

 echter betgeen op bl. 55 van de ruyter gezegd wordt. 



' IX, 62. »Hij, (;. de vtitt) was inderdaad wat men slim of xchrander nocmt 

 en doorgaands met gebrek aan oordeel en onverzettelijke vooringenomenheden ge- 

 paard gaat," enz. Zie aldaar ook de woorden in den leksl opgenomen. 



8 



