fVillem de Clercq. J 9 



jeugd reeds maakte hij met dezeu arbeid een begin , en hij heelt 

 dien voortgezet tot op de laatste dagen zijns levens , zoodat de 

 schrifien en papieren hierioe betrekkelijk over een tijdloop van 

 ruim dertig jaren gaan, al nieer en meer, naar mate zijn leeftijd 

 en werkkring zich uitbreidde, beknopt, vereenvoudigd en zin- 

 rijk , terwijl door talrijke en wel ingerichte registers het gebruik 

 dier bouwstoffen bij uitstek gemakkelijk wordt gemaakt. De on- 

 derwerpen behooren hoofdzakelijk tot de Geschiedenis van alle tij- 

 den, de aangelegenheden van den dag, Letterkunde van oude 

 en nieuwe volken , opmerkelijke natuurverscliijnselen , merkwaar- 

 dige Tijdgenooten , belangrijke ontmoetingen , leidingen der God- 

 delijke Voorzienigheid , geschiedenis van familiebetrekkingen en 

 van vrienden , aangelegenheden van handel , nijverheid en Han- 

 delmaatschappij , Staatkunde , belangen voor hart en huis en 

 Godsdienst. Het opmerkeiijkste nog daarbij was, dat hij alle 

 die feiten en beschouwingen als ware het met een zelfde greep 

 op het papier en in zijn geheugen bracht. Hoogst zelden toch 

 behoefden die aanteekeningen te w^orden opgeslagen voor zijn ei- 

 gen gebruik ; alleenlijk werden zij naar deze of gene aanleiding 

 of opwelling voor den dag gebracht, om er aan zijn gezin en 

 aan vrienden , of belangstellende bezoekers , het een en ander uit 

 voor te lezen. Daar intusschen lag als het ware de grondstof 

 voor dien rijkdom van kennis en opmerking, die zijn onder- 

 houd voor vrienden en vreemden altijd zoo belangrijk en leven- 

 vol maakte, zijne schriften zoo kernvol en hartig, zijne impro- 

 visatie zoo verwonderlijk ook van de zijde der daarin opgeno- 

 men en aangeroerde en in verband gebrachte feiten. Hetgeen 

 wij van de zoo even vermelde schriften in druk bezitten is voor 

 een groot deel geplaatst in het Tijdschrift getiteld: Nederland- 

 sche Stemmeiij later Stemmen en Beschouwingen over Godsdienst ^ 

 Stnat-^ Geschied- en Letterhinde, aan welke hij van den jare 

 1834 tot 1839 medearbeider was. Zijne opstellen daarin, onder 

 velen , oi>er Spanje , ovei' het Oosten , over Rusland en Amerika , 

 treffen evenzeer door oorspronkelijkheid van gedachten, aanschou- 

 welijkheid van voorstelling , en grondige kennis. Van dezelfde 

 vereenigde gaven draagt met verbazende vruchtbaarheid en ver- 



