fVilleni de Clercq* 21 



(ligen en lief liebbenden mensch. Het was een ireur- en troost- 

 zang op het zalig heengaan van twee elkander spoedig in den 

 dood gevolgde Vriendinnen, — het was, ter gelegenheid der vijf- 

 tigjarige echtviering van een ouden hediende van het huis zijns 

 vaders , een feestlied , dat hij zelf in hunne nederige woning 

 bracht en voorlas. 



Toch was en bleef tot op het laatst zijns levens improuisatie 

 als ware het de grondtrek van gehcel zijn aanleg , karakter , en 

 wijze van zijn en doen. Wat loch was bij hem dat vermogen 

 van voor de vuist dichien anders dan de snelle verschijning eener 

 langen tijd gekweekte, door velerlei studie, nadenken, ja wor- 

 steling soms en wrijving verkregene volheid van kennis, die zich 

 als door eeue oogenblikkelijke opwelling lucht gaf , als door een 

 plotselijke ontbranding een weg maakte? En zoo deed en was 

 hij eigenlijk in alles. Frischheid, afkeer van al wat naar ge- 

 zochiheid of kunstige voorbereiding zweemde, een geest van ver- 

 rassende improvisatie , een gelukkige opwelling van het oogenblik , 

 doch in verband allijd met vroeger nadenken , met diepgaand 

 opmerken, kenmerkie in alles zijne mededeeling van denkbeel- 

 den en overtuigingen , zijne raadgevingen of getrouwe vermanin- 

 gen aan vrienden of geliefde betrekkingen, zijne toespraak of be- 

 zoeken aan bedroefden en beproefden, zijne briefwisseling met 

 vreemden of bekenden, zijne guile belijdenis waar hij meende 

 gedwaald te hebben in "woord of daad , — geheel zijn huisselijk , 

 maatschappelijk, Godsdienstig bestaan. 



Zoo was hij in zijn leven, en zoo is ook zijn sterven geweest: 

 een overgang op eens naar de plaats voor welke hij sints lang 

 op van achteren kenbare wijze in deze laatste jaren vooral voor- 

 bereid en bewerkt geworden was. Geen langdurig of pijnlijk 

 krankljed, neen ! maar een langzame innerlijke afbreking te ge- 

 lijk van behoeften voor deze wereld , en van lichamelijke veer- 

 kracht ging het oogenblik vooraf, waarop hij scheidde van de 

 aarde. Nog op den eersten Februarij , woonde hij de gewone 

 Zitting dezer Klasse bij ; nog op den derden bracht hij een half 

 uur bij mij door , met die hem eigene korte en zaakrijke bespre- 

 king van punien van algemeen en bijzonder belang, Wetenschap, 



