26 OENBARE VERGADERING DER TWEEDE KLA.SSE- 



ning van een erfelijk Kosterschap ergens in Holland, den naani 

 naar het ambt verkregen heeft. 



Nevens de bekende inwendige bewijzen van de afkomst der 

 oudste gedrukte boeken uit Holland, en bepaaldelijk uit Haar- 

 lem, als daar zijn de papiermerken , de taal enz. bevat de laatste 

 afdeeling van bet werk een twaalftal getuigenissen , waaronder 

 de meesten van vreemde en zeer bepaaldelijk mede van Hoog- 

 duitsche Schrijvers , die voor een groot gedeelte bier niet nieuw, 

 evenwel alien door de wijze waarop zij toegelicbt en in verband 

 gebragt worden, aan Haarlems goed regt op de eerste beginselen 

 der eigenlijk gezegde drukkunst de kroon opzetten. 



Vooris wordt in geheel den loop van bet werk eene even on- 

 partijdige als strenge kritiek gevoerd over sommige bewijsgron- 

 den en beweerden ook van voorstanders (de meest beroemde en 

 bekwarae niet uitgesloten) van Haarlems en costers regtmatige 

 aanspraken. AUes wat op geene hecbte gronden in de overle- 

 vering vv^egens gebeel deze stoffe steunt , wordt bier verstandig 

 ter zijde gesteld; bepaaldelijk bet punt der Xjlographie , waar- 

 van men vroeger met veel te groote stelligbeid de ijverige be- 

 oefening aan coster beeft toegescbreven. De arbeid van den Heer 

 DE VRiES bepaalt zicb zuiver en streng bij de groote tweeledige 

 vraag : » is te Haarlem , is door l. j. coster bet boekdrukken met 

 beweegbare gegotene letters bet eerst ontdekt en in praktijk 

 gebracbt ?" 



Deze vraag mogt , naar bet oordeel der Klasse , tbans als ge- 

 noegzaam opgebelderd en beslist geacbt worden. Zij kon zicb 

 bij deze gelegenbeid niet wederhouden aan te merken, boeveel 

 verstandiger en waardiger de bonding van Maintz en Duitscb- 

 land geweest zoude zijn, indien men aldaar, aan Haarlem de 

 zwakke eerstelingen niet benijdende , of voor bet minst de vraag 

 daarover in bet midden latende, de viering van een Eeuwfeest 

 door Duitscbers had doen bestaan in de plegtige gedacbtenis van 

 bet tijdvak, waarop de eerste gedrukte Bijbel, dat onwaardeer- 

 baar gedenkstuk der kunst , uit huine werkplaatsen bet licbt zag. 



Ten aanzien der taal, waarin bet belangrijk onderzoek bier 

 verscbijnt, gaf de Klasse gaarne baar bijzonder genoegen te ken- 



