96 OPENBARE VERGADERING DER TWEEDE KLASSE. 



een poging om het Oosten in naauwer betrekking tot het Westen 

 te brengen , — zeker bij den vromen Koning zeer op den acli- 

 tergrond geplaatst was , zoo het al niet uit het brein van later 

 Geschiedschrijvers gesproten en hem gulhartig afgestaan is; de 

 wijze , waarop die kruistogten door hem bestierd werden , getuigt 

 voorwaar van alles behalve van veldheerstalenten. Even weinig 

 toont hij zich Staatsman, want bij zijne onderhandelingen in Pa- 

 lestina , doet hij geen voordeel met de tweedragt zijner vijanden , 

 en verliest hij den kostbaren tijd inbesluiteloosheid : waarom ook de 

 Jesuit MAiMBOxjRG naif genoeg, van hem sprekende, beiuigt, »dat 

 men, ofschoon een Heih'g , daarom toch niet onfeilbaar is." En 

 echter, 't was een vereeniging van goede hoedanigheden , 't was 

 dat pligtgevoel, die liefde tot geregligheid , die teederheid van 

 geweten, die gematigdheid in voorspoed, die standvastigheid en 

 kahnte van ziel in het ongeluk, die edele eenvoudigheid gepaard 

 met besef van koninklijke waardigheid, die moed, waarmede hij 

 den geringe tegen den magtige bescherming verleende, welke hem 

 onder Frankrijks koningen de eerste plaats verzekeren, en in 

 weerwil zijner eeuw tot een zoo waarlijk beschaafd man, tot een 

 wijze maakten. Moede van het zien opde barbaarschheid zijner 

 tijdgenooten rust het oog met weigevallen op deze gestalte. Had- 

 den zijne opvolgers zijn spoor gedrukt, Franki'ijk zou eenige 

 eeuwen geluk aan zijne Koningen gedankt hebben. Die lodewijk , 

 zoo men wil alles behalve een genie , verwierf wat de ranken en 

 uitbroedsels van anderen, die er ziel en zaligheid ten offer voor 

 brachten, aan hun niet konden bezorgen, erkenning en eerbie- 

 diging van het koniuklijk gezag; maar lodewijk verlangde dat 

 ook slechts tot gebruik voor zijn volk, niet lot misbruik voor 

 zich, en dat was velen dier anderen te luttel. 



Maar was dat genoeg misschien voor den tijd toen lodewijk 

 leefde? Vorderde later eeuw schitterender hoedanigheden om 

 zoo loffelijk te worden en een naam te maken? 



Denkt aan een man die bijna tot onzen leeftijd behoort. De 

 schranderste zijner landgenooten zijn het onderling eens, dat in 

 WASHINGTON cr niets viel te ontdekken zoo buitengewoon , zoo 

 bijzonder uitslekend; maar kon men van zijn verstand slechts 



