Over da Hislitriec/m Karaklerkwfide. 91 



Scluijvei's uijauwg^jzet Haar 4o J^esie Himdscluiftfin le herstellen, 

 eu elk le laten spreken, zoo als hij waarlijk gesprokea lieeft; ik 

 bedoel dat wegvagen van het stof, dat eeuwen lang de Staats- 

 archiven bcd^kt had, dat onirollen vau Charters, dat doorkrui- 

 pen van Staatsstukken , dat opsporen van Gedenksohriften en 

 Brieven, en dat putten, in eea woord, uit alles, wat als brou 

 voor de Geschiedenis kan gelden. 



Thans ziju zulke echte Bescheiden en de Fatniliepapieren van 

 vele aanzienlijke Huizen geeu toegesloten achat meer. Er bestaan 

 veel minder geheimen dan vroeger. Hoe hooger de sluijer wordt 

 opgeheven, die ecrtijds zoo heel veel bedekte, hoe meer men 

 tot de overiuigiug komt, dat de Geschiedenis voorheen slechts 

 van hare uitwendige zijde beschouwd werd. Het geestigste, dat 

 wat men de ziel der geschiedenis zou kunnen noemea, was tot 

 niet lang geleden, in meer gevallen dan llians, onbekend geble- 

 ven of miskeud. Men begint historische vooroordeeleu af te leg- 

 gen, en nieuwe schakels te vermoeden, die de voorvallen samen- 

 hechten; men geraakt achtcr de redenen en roersels van veler 

 Ijedrijven. 



Heeft men sedert eenigen tijd de historic elders zoo beoefend, 

 eu moest zulks invloed heblien op de schatting van historische 

 karakters; ook bij ons is men gedurig meer in de meening be- 

 vestigd, dat veel en velen om een nader onderzoek roepen. 



Niet dat men vroeger in ons JNederiaud achteriijk zou geweest 

 zijn om bronnen voor de Geschiedenis, inzonderheid die van 't 

 Vaderland, te openeu. U behoef" ik de namen van zoo veel ijve- 

 rige arbeiders niet te noemen , als daaraan hunne krachten be- 

 steedden. Maar tlians ook zou de Nederlauder op een Euro- 

 peesch Congres van Geschiedvocschers geenszins met ledige handen 



,,, , , [ . , . 



Icurs vues, lew genie, le bieu qu'ite topl fait a U gnation; c'cst lii qu'on voit 

 reduitc a Tin petit nonibrc <le pages la vie de lei prince, dont le regne remplit 

 ailleurs plusieurs volumes. Jetez un coup d'oeil sur cctte colleclion; vous y vcr- 

 rcz que le premier tome conduit Ic lecleur jusqu'a charlks-le-bei. : ce petit es- 

 pacc a sufTi pour rcriWrmer toute ta legishition de 'la France pendant netrf siccks 

 dc monarchic. Eh! quelle IcgislalioBl leB *#is dc SAiirr-touis occupenl la plus 

 grando partie dc t;c vwUime." 



