Over de Historische Karaklerkunde. 87 



hei oordeelvellcii over menscheii in verschillende eeuwen al ver- 

 schiid lieeft. Dat oordeelvellea stond, gelijk ligt te bevroeden . 

 is, op de eigene hoogte als het talent van opmerken zelf; het 

 drukte bij voorkeur en in de eerstc plaats dat uit, waar inzon- 

 derheid op gelet werd, en wat de l)eschouwers het meest en het 

 sterkst in het oog viel. 't Geeft dus een maatsiaf aan de hand 

 v.oor de verstandelijke en ook voor de zedelijke ontwikkeling^ 't 

 geeft veelbeieekenende wenken, om den geest der tijden tekennen. 



Bij oude Kronijkschrijvers de zonderlingste verwarring soms 

 van begrippen. Chaklemagne , zegt een hunner ^ , werd groot 

 gcnoemd, omdat hij zoo bijzonder^e/MM/^ w»^; 266 spreken 

 van een Charlemagne, wiens levensgeschiedenis de geschiedenis 

 van een half Averelddeel gedurende een halve eeuw in zich sluit, 

 en op wien het oog in dat nevelig tijdperk zoo gaarne zich ves- 

 tigt als op een lichtende sier! Zoo spreken van' een chaklemagne, 

 den eenigen Heros in de Geschiedenis, bij wien, zoo als gibbon ^ 

 ook opraerkt, het vereerende groot in den naam zelven werd 

 opgenomen en ntiet dien naam versmolt als tot een enkel geheel ! 



Bij vroeger geslacht zelden meer dan slechts aanduiding van 

 het uiterlijk voorkomen. De geest wist bijna niets dan dat op te 

 merken. Zoo leest men van karel den Kale , van godevaart den 

 Bidteiiaar ^ van flokis den Vette ^ van FLonis den Zwarte, van 

 fsedurik Barbarossa , die toch zeker nog iets meer heeft gedaan , 

 dan zijn rossen baard aan de onistelde volken vertoonen! 



Ik zeg , niei zelden alleen gelaatskleur of lichaamsbouw opge- 

 tnerkt bij Vorsten, wier gestalte voor hmine Onderdanen van 

 weinig, maar wier inborst van zeer groot belang was; want het 

 valt niet te loochenen, dat men soms in die eeuwen ook verder 

 ging ; dat men soms het ook waagde, om hooggeplaatste personen 

 wat minder alleen naar den lijve te karakteriseren ; zoo als dat 

 kan blijken uit hendkik den Vogelaavy o£ hODEWiSK den Beuz^~ 

 /anr, of hoe wilt gij, dat ik Faineant zal vertolken?' -^ En 

 van Barbarossa mag ik toch ook niet verzwijgen , dat een oud 



• Chronicon Turonense, auctore anomjmo , Catwriko Turonensi Sancti Martmi. 

 ' The History of the decline and fall of the Roman Empire. T. V. ch. 49. p. 108. 

 Dublin, 1789, 



7* 



