Over het Kalalogiseren van Ooslersche Handschriflen. 73 



antwoord gereed te maken : heeft de afschrijver er voor gezorgd , 

 zijnen naara, of bij gebreke daarvan, alihans den Codex dien 

 hij gehruikt heeft, op eenigerlei wijze aan te duiden, dan 

 Avordt liierdoor het verder onderzoek of zeer gemakkelijk, of 

 heeft men ten minste een spoor, dat men met zekerheid volgen 

 kan; doch somtijds moet alleen de hand zelve naar den per- 

 soon des afschrijvers, en daardoor dus ook naar de plaats waar 

 de kopij bewerkstelligd is, en naar het Hs. of de Hss. die hij 

 daarbij heeft kunnen ten grondslag leggen, doen gissen: is dus 

 die hand van elders volstrekt onbekend, dan laat zich tot toe- 

 lichting niets of zeer weinig in het midden brengen ; maar her- 

 kent men daaraan den Schrijver, en vermoedt men, of kan men 

 met gewisheid vooronderstellen , dat hij zeker bepaald Hs. tot 

 zijne kopij gebruikt hebbe, dan is het noodzakelijk , dat Hs. 

 zelf, zoo men het in zijne nabijheid heeft, naauwkeurig te ver- 

 gelijken, en daardoor zijne gissing te staven. De meeste nieuwere 

 apographa, die in de collectie van den Heer willmet voorhanden 

 zijn, bleken dadelijk, van lette, of van andere leerlingen uit 

 de school der Schultensen , af komstig te wezen , en meestal ook 

 was het zeker, dat zij uit Leydsche Codices ontleend waren; doch 

 niet even uitgemaakt was het, welk Hs. juist bij zulk eene kopij 

 was tot grondslag gelegd ; en soms ook bleek het na naauwkeurig 

 onderzoek, dat het afschrift zelf uit eene andere bron was gevloeid, 

 b. V. uit den een of anderen Codex van Leipzig waaruit reiske het 

 ontleend had , maar dat de varianten , op den kant genoteerd , door 

 de coUatie van Leydsche Hss. ontstaan waren. Ook op dil punt dus 

 was veel nasporing noodzakelijk , en kon men niet dan door veel- 

 zijdige vergelijking tot de verlangde zekerheid geraken ; en dit te 

 meer nog , daar sommige dezer afschriften niet dadelijk uit Ooster- 

 sche Codices , maar weder uit vroegere apographa, door oudere Ge- 

 leerden gemaakt, ontleend zijn; iets dat vooral met vele afschriften 

 van lette , en althans ook met die van willmet zelven , het geval is. 



Uit het boven ontvouwde, waarvan de eigenlijke strekking 

 •was , u , oppervlakkig althans , met den aard van dezen arbeid 

 en met deszelfs vele zwarigheden bekend te maken, is nu met 



