142 EERSTE KLASSE. 



king. Nu is het hekend dat de soortelijke warmle der liicht Mj 

 standvastige dnikking toeneemt, naar mate deze drukking ge- 

 ringer is; de wet dier toeneming is ecliter nog niet naauwkeurig 

 bekend. Wij bezitten slechts eene uitgebreide reeks van proeven 

 over dit onderwerp, voorkomende in de inaugurele Dissertatie 

 van den te vroeg aan de wetenschap ontrukten Hoogleeraar a. c. 

 ■vV. SUERMAN, de calore fluidorum elasticoriim specifico , p. 93. 

 Deze proeven, die zich van 691""" tot 319'"°' drukking uitstrek- 

 ken, komen zeer wel met eene theoretisclie formule overeen, 

 door CLAPEYRON uit de leer der warmte afgeleid. De soortelijke 

 warmte der lucht bij 760">"' drukking door suerman met behulp 

 dier formule uit zijne waarnemingen bepaald, is zr: 0,2835, dus 

 grooter dan volgens de la roche en b^rard. Intusschen erkent de 

 Schrijver zelf, dat de door hem gevonden soortelijke warmten 

 alle te groot zijn, ten gevolge eener stoorende omstandigbeid bij 

 zijne wijze van proefneming, wier invloed bij wel beeft kunnen 

 verminderen , maar niet gebeel wegnemen. Men zal dus welligt , 

 bet naast aan de waarbeid komen indien men, de bepaling van 

 de la ROCHE en b^rard als juist aannemende, voor drukkingen la- 

 get dan 760'"™- d6 getallen die uit de formule van suerman ver- 

 kregen worden in reden van 0,2835 : 0,2669 vermindert. 



Als voorbeeld stel ik t = 0°, t' =20, tt = 650""" , welke 

 laatste waarde overeenkomt met eene boogte van ongeveer 1250'" 

 boven de oppervlakte der zee. Volgens de psychrometrische tafels 

 van STiERLiN en de formulen (1) en (2) verkrijgt men dan 

 e =: 5,059 e' = 17,275 



b = 644,941 h' = 632,725 



p z=z 5,392 p' = 17,154 



q = 1102, 4 q' = 1007, 6 



Voor de drukking n z=z eSO""™ geeft de formule van suerman 

 f =: 0,2889, hetwelk, in de zoo even vermelde verhoudiug vermin- 

 derd, als waarscbijnlijkste waarde geeft (z=: 0,2720. Ten einde 

 echter tevens den invloed eener verandering in de waarde van f na 

 te gaan, beb ik beter geacbt de formule (3) tot (7) te berekenen in de 

 twee bypotbesen f = 0,27 en f = 0,28 , lusscben welke de vorige 

 waarde bevat is. Men vindt dan de volgendc uitkomsten. 



