166 OPENBARE VERGADERING DER VIERDE KLASSE. 



Godsdienst of Gescliiedkunde beperkt , werd de keuze der ouder- 

 werpen, naarmate er meerdere moesten gekozen worden, nieer 

 verschillende, en verlangde men de grootste afwisseiing. De 

 rijke verbeeldingkracht der zuidelijke kunstenaars was onuitput- 

 telijk in tooneelmatige , bizarre, zamengestelde vorraen van plan- 

 ten en dieren , voorwerpen der Natuur in al bare verscbeidenbeid. 

 AUeen die Keizers, die uitmunteden door bet sticbten en op bet 

 pracbtigst inrigten van bunne paleizen, als nero, hadrianus, de 

 Antoninussen , moeten bescbouwd worden door bunne bescber- 

 ming den teruggang der kunsten, al is bet ook maar tijdelijk, 

 gestuit te bebben, Wei is waar was deze bescbernaing meer 

 geboren uit beboefte om te scbitteren, dan uit sraaak; dan, boe 

 onrein de bron ook moge geweest zijn, zij was toereikende om 

 haar een gunstig tijdperk te scbenken en eenigen tijd te doen 

 bloeijen en verademen. Kunnen wij bet ecbter bloeijen beeten, 

 als zelfs tijdgenooten betreuren, dat met de scboonste en edelste 

 verwen niets noemenswaardigs of uitmuntends geleverd werd, en 

 bet vreemde en grillige de voorkeur genoot boven bet scboone? 

 De veelvuldige overblijfselen van dien tijd in de grafteekenen , in 

 de opdelvingen van Herculanum en Pompeji, getuigen alien bet- 

 zelfde, en doen ons de kunst van dien tijd kennen. Hunne me- 

 nigte overtuigt ons, dat men geene gelegenbeid liet voorbijgaan, 

 om zoo mogelijk eeu oorspronkelijk werk of goed kopie ter ver- 

 siering te plaatsen, en menig bevallig beeld roept ons dit ver- 

 vlogene tijdvak onwillekeurig in bet gebeugen. Het zoo algemeen 

 worden dezer beboefte en de zucbt om dezelve, boe dan ook, 

 te bevredigen , was nu ook weder de gebeele ondergang van ware 

 kunst. Eindelijk oefenden slaven dezelve uit, en bet: »spoedig 

 maar zorgeloos" was de leuze waarmede bet scbilderen beban- 

 deld werd. Verdrongen door Mozaik bleven er eindelijk geene 

 sporen meer van over, dan in weinige oude overblijfselen der 

 eerste Cbristenkerk , die nog blijken van dezelve aanbieden in de 

 Miniaturen der Misboeken. Wei is waar , gewijzigd in vorm en 

 onderwerpen, en den invloed der Cbrisielijke Godsdienst onder- 

 vindende, bebield zij in den aanvang veel der oude overleverin- 

 gen, zoowel in cosluum als in de plooijen der kleedingen. Slecbis 



