jianspraak van den f^oor%itter. 169 



ter dier lijde rijk door koophandel, bloeijendc vau welvaart en 

 geleerdheid, vermaard door Dicliikunst en goedea smaak, waar 

 de scliilderkunst bij uitstek werd beoefend, had zelfs ieder klein 

 gewest eene eigene School , kennelijk in haren aard , voortbreng- 

 sels eh behandehng; deze, uitmunlende door teekening, geene, 

 .door kleurmenging ; deze, de uitdrukking van hevige hartstogten, 

 eene andere, de zachtere voorstellingen en liefelijke Madounabeel- 

 den voor hare gewone tafereelen verkiezende. De Vlaamsche 

 School, hoewel zich ook meest bij Godsdienstige onderwerpen 

 bepalende , had minder ruim veld , en werd door de meer hui** 

 selijke en rustige levenswijze der bevolking in het oogloopende 

 gewijzigd. Zigtbaar, vooral in de teekening der hoofden en 

 plooijing der stoffaadjen, is de verwantschap met de Italiaansche 

 School: de keuzen der onderwerpen, m^eerdere overhelling tot 

 liet Geschiedkundige , als waren het onderrigtende voorstellingen, 

 doen eene eigene, eene meer aan de zeden der inwoners voe- 

 gende wijze om de kunst te beoefenen, onderscheiden. Duitsch- 

 land had een paar voortreiFelijke kunstenaars, die zich aan onze 

 School aansloten en van dezelve moeijelijk af te scheiden zijn; 

 doch over het algemeen vonden kunst en beschaving aldaar min- 

 der ingang. Zoude het eene gewaagde gissing zijn, als wij zulks 

 aan mindere welvaart toeschreven? 



Bij Frankrijks prachtlievende Koningen genoot de kunst laat 

 bescherming; doch bijkans nimmer, als in latere tijden, vond 

 zij een algemeen gunstig onthaal bij de bevolking barer verschil- 

 lende gewesten. ^ Spanje's school kan als eene hoofdafdeeling der 

 Italiaansche beschouwd worden ; doch krachtig bezield door den 

 geest van deszelfs ridderlijke en moedige bevolking, en de op- 

 offeringen die de toevloeijende schatten van zijne rijke Overzee- 

 sche Bezittingen gedoogden. Welligt hadden de kunsten dezen 

 loop behouden, of althans, met afwisselende eb en vloed van 

 bloei en teruggang , naar mate der verschillende wereldlijke tijd- 

 perken, voortgeleefd, ware niet het verband der Europeesche Sta- 

 ten uiteengerukt geworden door gebeurtenissen , die op de kunst 

 grooten invloed maakten. De Hervorming verspreidde haar ze- 

 genrijk licht over een gedeelte van Europa , en bragt eene geheele 



