De midste Rom. Geschied. niet uit heldendichten geput. 151 



ten zouden vervaardigd hebbea lang voor den tijd waarin dich- 

 ters bloeiden, die door hunne ouderwetsclie uitdrukkingen, de 

 laieren vaak stof tot lagchen gaven, dat is zeker even onmoge- 

 lijk als dat de Grieken eerst wijsgeeren waren en daarua grove 

 en onkundige poljrtlieistcn. 



Maar wij willen hier nu niet op aandringen. Laat ons liever 

 eens zien hoe bij de Romeinen, die dan al zoo vroeg epopeen 

 zouden gebad hebben, de tooneelpoezij ontstaan is. Men weet, 

 hoe dit bij de Grieken is toegegaan. Daar was die poezij de 

 vrucht van een landelijk volksvermaak. De reijen, bacchus ter 

 eere ingesteld , gaven de eerste aanleidiug tot bet ontstaan van de 

 meestersiukken van eschylus en sophocles. Rome had bijna vier 

 honderd jaren gestaan, toen *er nog van vertooningen niets be- 

 kend was, dan de voorstellingen in den Circus. Een zware epi- 

 deraie, die de schrijvers een pest uoemen, en die eene groote 

 verwoesting aanri^tte, deed de ontstelde gemoederen bet oog 

 wenden naar een middel om den toorn der godbeid, aan welke 

 de onbeschaafde nienscb zoo gaame zijne ongelukken toeschrijft, 

 le verzoenen. De wigcbelaars verkondigden dat men de goden 

 niet beter te vrede konde stellen, dan door spelen en vertoonin- 

 gen, en nu werden ij lings uit het zoo veel bescbaafdere Etrurie, 

 in alles bijna de leermeesteres van Rome, tooneelspelers ontbo- 

 den; maar deze tooneelspelers waren alle stomme personaadjen ; 

 geen woord kwam *er uit bun' mond, hunne Ijewegingen duid- 

 den zelfs geen aandoeningen , geen handeling aan ; zij deden niets 

 dan dansen op de maat van het fluitspel. De Etruriers begre- 

 pen waarschijnlijk dat zij de moeite niet behoefden te nemen 

 om te spreken , daar de toeschouwers hen toch niet kondeu 

 verstaan. Het spel intusschen beviel zoo, dat de Romeinen nu 

 zelve te rade werden om er woorden bij te maken. Deze woor- 

 den waren in dichtmaat, maar nog zeer onbeschaafd, en het 

 onderwerp altijd van grappigen inhoud, zoodat men deze voor- 

 stellingen waarschijnlijk het best met de Comedia huffa der Ita- 

 lianen vergelijken kan i. Uit deze eerste beginselen nu ontston- 



' inconditis inter se jocularia fundenles versibus — nee absoni a voce tnolus erant. 



