154 DERDE RLASSE. 



boeken te doen geldeu. L. petillius ging daarop de tribuni ple- 

 Lis raadplegen ; de iribunen durfden of wilden het niet op zich 

 nemen; de zaak kwam in den senaat. De pretor bood een' eed 

 aan , ler bevestiging van hetgeen bij beweerd bad , en de senaat , 

 le vrede met de aanbieding en bet gezag van den pretor, be- 

 sluit, zonder zich de moeite gegeven te bebben een' enkel dezer 

 boeken maar in te zien , dat zij in bet comitium zouden verbrand 

 worden, en dat men den scriba eene scbadevergoeding zou ge- 

 ven, naar uitspraak van den pretor en van de meerderbeid der tri- 

 bunen. De scriba liet zijn boeken over de wijsbegeerte verbran- 

 den, zonder eeuige scbadevergoeding te begeeren ^. Zulk een 

 drukte maakte men in het jaar 572 na de stichting der stad 

 Rome, dat is 181 jaren voor onze jaartelling, over eenige boeken; 

 en zij, die dit deden, zouden de nakomelingen zijn van een 

 volk dat voor eeuwen de heerlijkste epopeen had voor den dag 

 gebragt! Zeer waar had ennius van zijne landgenooten gezegd, 

 dat zij verder waren in den oorlog dan in de wijsheid '^. Hoe 

 bitter beklaagt zich terentius over zijn publiek , dat hem Het 

 staan, zoodra 'er een gladiator of koordendanser te zien was? 

 en hoe weinig de wijsbegeerte nog in cicero's tijd bij de Romei- 

 nen bekend was, zien wij uit de inleiding van bijna elk boek, 

 dat bij geschreven heeft. Horatius heeft zeker ook niet gedacht 

 dat de vrome voorvaders heldendichten schreven, toen bij juist 

 daarin het onderscheid van zijne eeuw en de vroegere stelde, 

 dat men toen handelde, terwijl in zijn' tijd bijna alle menschen 

 dichters wilden zijn 3. 



* Liv. XL. 29. Varuo {ap. auglst. C. D. VII. 34) stelt de zaak eenigzins 

 anders voor. Dezc verhaalt dat de senaat de boeken las en zc verbrandde, om 

 dezelfde rcden waarom numa ze zou hebben latcn begraven, omdat 'er namelijk 

 verklaringen in voorkwainen van den oorsprong dor godsdiensUge instellingcn. 



2 Bellipotenles sunt magi' quam sapientipotentes. Enn. fragm. cura E. S. p. 79. 

 Suet, de ill. gramm. 1. Bellicosa civilas, nee magnopere liberalibus disciplinis vacans. 



' HouAT. Episl. II. 1. 



Romae dulee fnil, et solemne, reclusa 

 Mane domo vigilare , clienti promere jura , 

 Cautos nominibus reclis expcndere nummos. 



