264 OPENBARE VERGADERING DER VIERDE KLASSE. 



viTRUvius, met onvermoeide zorg en kraclit onderzocliien en 

 waarin zij liet gelieim ontdekten dat den grooten kunstenaar on- 

 sterfelijk maakt. 



En ging dan nu, zoo vraagt gij, met reden, dat goede voor- 

 beeld diet groote meesters geheel voor de nakomelingscliap ver- 

 loren? Van waar, dat aan liet hunne een tijdvak opvolgde, met 

 zulke sombere kleuren geschilderd? Ik raoet u het antwoord ten 

 deele schuldig blijven. Het kwijnen en verval eener kunst is 

 meesial niet uit eene enkele, in eenen adem genoemde oorzaak te 

 verklaren; de wereldgescliiedenis , met de vermelding van vele 

 gebeurtenissen, oorlogen, twisten en beroerten, zou hierbij te 

 hulp moeten geroepen worden. Buitendien het gegeven voorljceld 

 ging niet onvoorwaardelijk verloren, ook de XVIP* en XVIII'" 

 Eeuw volgden na, gelijk de CorypJieen der XV'*'' en XVI''® na- 

 volgers der oudheid waren. Maar zoo de navolging van deze 

 eene verstandige, zinrijke en gemoedelijke was, zoo werd meestal 

 de navolging [van gene, eene slaafsclie, plan- en doellooze, — haast 

 zou ik zeggen, — eene geweienlooze : eene navolging, die zich 

 te vreden stelt met den dooden uitwendigen vorm, docli zicli 

 om de ziel niet bekommert. 



Het tegenwoordig Europa bevindt zich ten aanzien der Bouw- 

 kunst op een eigenaardig standpunt, niet aan de grenzen van 

 een afgesloten tijdvak, hetwelk eindigde met een volslagen on- 

 dergang der kunst: en evenmin te midden eener geheel nieuwe 

 kunstperiode vreemd aan alle herinneringen , zoo ab waarvan 

 de XIF° en XIIP^ Eeuw het voorbeeld gaven. Zoo er overeen- 

 komst bestaat , het zou in zeker opzigt met het begin der XIV^® 

 Eeuw moeten zijn. Ook toen zocht men aanvankelijk Aveifelend 

 rond en wist niet hoe of waar de bevrediging der ontvvaakte 

 kunstbehoefte te vinden. Maar toen was het veeleer onbekend- 

 heid in het algemeen met den vorm of de gedaante , waarin men 

 het kunstleven aanschouwelijk wenschte te maken ; thans is het 

 ' meer de onzekere weifeling lusschen de vele en velei'lei wegen, 

 welke men gereed slaat in te slaan ; het is de onzekerheid en be- 

 sluiteloosheid der keuze, die uit de veelheid der aangebodene 

 voorwerpen ontslaat. 



