266 OPENBARE VEllGADERING DER VIERDE KLA.SSE. 



kennis, die onze Italiaansclie voorgangers van de bouwwerken van 

 hun eigen Vaderland hadden ; want , terwijl wij de houwvallen 

 van TheJje tot voorwerp onzer studie kunnen maken, was het 

 den Italiaansclien bouwmeesters onbekend, dat zelfs op den ge- 

 ringen afstand van zestig mijlen van Rome, le Paestum, zicb de 

 welbewaarde overblijfselen van zuivere Grieksch-Dorische kunst 

 bevonden. 



De overblijfselen der Bouwkunst van het Romeinscb Keizer- 

 rijk vormde de lioofdstudie van de bouwmeesters der XV''® en 

 XVP" Eeuw, zij wisten, even als wij, vitruvitjs leerde dit, dat 

 de Romeinscbe Bouwkunst eene navolging der Griekscbe was, 

 gewijzigd naar andere beboeften, naar den geest des volks en 

 naar den invloed, dien de Hetruriscbe kunst, als vroeger door de 

 Ronieinen gebezigd, daai-op moest uitoefenen. Maar de groote 

 voorbeelden zelve der Grieken bleven bun verborgen ; die goud- 

 mijn was voor bun gesloten. Zij zagcn de navolgingen in de 

 Romeinscbe overblijfselen, maar de oorspronkelijke tijpen waren 

 bun onbekend. Nog geen bonderd jaar is bet geleden, dat 

 kunstlievende reizigers Athene met zijne kunsischatten ontdekten, 

 en Europa bekcnd maakten met de overschoone houwvallen uit 

 den gulden tijd van perikles afkomstig. Zie M. H. ! dit is ons 

 erfdeel, dat is onze bezitting, waarvan de groote bouwmees- 

 ters der XV"^" en XVI''* Eeuw verstoken waren. Zij vestigden 

 hunne l)likken op de overblijfsels van Romeinscbe bouwkunst, 

 de antieke vormen werden hunne modellen, maar het Byzan- 

 tijnsch (om deze algemeene benaming te gebruiken), het Arabisch 

 of Moorsch, en eindelijk de Hierarchische midden-eeuwsche 

 Bouwkunst ontging hunne aandacht, als door hen met den naam 

 van Barljaarsch bestempeld. 



Maar bovenal biedt nog een uitmuntend groot voorbeeld ler 

 onzer leering zich aan, het is dat van diezelfde Italiaansche 

 bouwmeesters der XV '^^ en XVF" Eeuw. Bij ons te vergelijken, 

 waren hunne hulpmiddelen beperkt, zij waren arm, terwijl wij 

 ons baden mogen in bouwkunstigen rijkdom. En echter maakten 

 zij van die beperkte hulpmiddelen met woeker gebruik. Vooral 

 in de paleizen van de Italiaansche Vorsten en Grooten toonden 



