256 OPENBARK VERGADERING DER VIERDE KLASSE. 



bij de Grieken bereikte. Hare verdere lotgevallen sedert dien 

 tijd lieeft de Geschiedenis geboekt; en daarbij menige mislukie 

 poging, menige treurige dwaling aangeteekeud. Hoe verscliillend 

 en uiteenloopende hare voortbrengselen ook waren, nimmer be- 

 reikte de Bouwkunst ■\vederom de lioogte, waarop zij eenmaal 

 bij de Grieken stond. De Romeinen zelfs, zinrijke navolgers als 

 zij waren , poogden te vcrgeefscli Alliene aan de btfordeu van den 

 Tiber te verplaatsen; wel werd daardoor bet leveu der kunst 

 nog voor een poos gerekt en menige Griekscbe overlevering in 

 Romeinscbe bewaard, doch bun streven, was streven slecbts, 

 geen bereiken: bij elke nieuwe navolging scbeen bet als of de 

 oorspronkelijke type in friscbbeid van omtrekken verloor, en bet 

 algemeen verval was niet te verboeden. De naderband gesiicbte 

 bouwwerken van Roraaniscben , Lombardiscben of Frankiscben 

 stijl duiden nog bier en daar de sporen van Griekscbe voorbeel- 

 den aan, daarin door de Romeinscbe kunst voortgeplant. 



Zonderbng intusscben, ja, onverklaarbaar mag bet beeten, 

 boe , bij bet scbijnbaar gebeel wegsterven der kunst , zij plotsebng 

 onder een gebeel nieuwen en tot dusverre gebeel onbekenden 

 vorm weder te voorscbijn treedt. In de twaalfde Eeuw verrijzen 

 op eenmaal door gebeel Europa, met uiizondering welligt van 

 Italie, de reusacbtige Domen en gebouwen, die nog onze ver- 

 bazing wekken, maar die niets gemeens bebben met betgeen 

 Griekenland en Rome eens badden voortgebragt. Het zijn ver- 

 scbijnselen , waarvan men de bron of berkomst vrucbteloos tracbt 

 te raden, te vergeefscb de aanleiding en vroegere overleveringen 

 zoekt. Het is een tijdvak eenig en afgerond in de gescbiedenis 

 der kunst, een tijdvak waarvan men in verzoeking geraakt te 

 zeggen: De Bouwkunst beeft een oogenblik, vermomd en met 

 onkenbaarmaking der vroegere gestalte , Europa rondgewandeld , 

 en terwijl zij vroeger , als opgeruimde , vrolijke , soms dartele 

 maagd, bet warme Zuiden bewoonde , beeft zij nu, als een som- 

 ber en ernstig, maar eerbiedwekkeudgrijsaard, bet koude Noor- 

 den bezocbt. 



Ook dlt tijdvak ecbter ging voorbij. Het liet sporen acbter, 

 maar ongeschikt, zoo het scbeen, om daarin te blijven voort- 



