Over devoor de Bouwkunst gunslige tijdsomslandigheden. 257 



wandelen. Het was een verschijnsel, meer dan eea ontwikkc- 

 lingsiijdperk voor de kunst, waarin het . tegenwoordige zicli aan 

 het verledene vastkuoopt en daaniit zijne toekomst voorbereidt. 

 Dit laatste scheen voor een oogenhlik aan de XV"*" en XVI'® Eeuw 

 voorbehouden. Een nieuw licht ging over Europa op. Weten- 

 schappen en Kunsten zochten andermaal hare voorbeelden bij de 

 klassieke Oudhcid en ook voor de Bouwkunst scheen het uur der 

 wedergeboorte aangebroken. Te midden barer vereerders en 

 beoefenaars, en meer nog welligt, in hetgeen men den tijdgeest 

 pleegt te noemen, vond die kunst hare bitterste, neen veeleer 

 haar tijdelijke, wijfelende tegenstanders. Op weg zijnde naar de 

 zuivere heldere bronnen der oudheid, sloeg men aldra, vadzig en 

 wispelturig, zijpaden in , die eindelijk het tijdvak deden onlstaan, 

 waarin wij ten deele ons nog bevinden: het tijdvak van karak- 

 terloosheid, wankelende theorien en slaafsche navolging. 



Meent gij , M. H. ! het oordeel, hetwelk ik uitsprak over het 

 tijdperk hetwelk wij ten deele nog beleven, is te streng en lief- 

 deloos? Ik zou ze bij honderdtallen kunnen toonen, die gebou- 

 wen, waarbij de verdoolde wansmaak, door zamenvoeging der 

 vreemdsoortigste vormen, als het ware zich beijverde om het 

 denkbeeld van karakterloosheid regt zinnelijk voor te stellen ; ik 

 zou ze u kunnen voorleggen, die boekdeelen vol wankelende 

 theorien, waarin de Schrijvers zich afmatten in onvruchtbare 

 bespiegelingen ; ik zou ze u kunnen aanwijzen, en misschien wel 

 op plaatsen voor ieder uwer toegankelijk , waar slaafsche navol- 

 ging, zich vergapende aan eene fraaije afbeelding, den vorm eener 

 Romeinsche villa of van een' Griekschen tempel aan gebouwen 

 geeft voor gelieel andere einden bestemd. 



En echter ligt in die navolging de kiem voor eene beterc toe- 

 komst, zoo men slechts het predicaat ))slaafsch" verwijderd, en 

 daarvoor wverstandig, zinrijk, onaf haukelijk ," in de plaats ge- 

 sleld mogt zien. 



In het naburig Duitschland is reeds meermalen de vraag ge- 

 opperd: Hoe zuUen wij vooriaan bouwen? en deze vraag kan 

 nog vele malen herhaald woiden alvorens een voldoend antwoord 

 haar overtollig zal gemaakt hebl)en. De vraag is meer onivat- 



