G4 DERDE KLASSE. 



inhoud en strekking kan mededeelen. Houdt men nu in liei 

 oog, aan den eenen kant, hoe ruim de omvang dier Letierkundj 

 en hoe veelsoortig de daarin behandelde onderwerpeu zijn ; en aan 

 de andere zijde, hoe bezwaarlijk het valt, vele Hss. , die slordig 

 en onduidelijk geschreven zijn, met eenig gemak te doorloopen, 

 dan laat zich daaruit,. reeds Lij het oppervlakkigst nadenken, 

 zeer ligt de slotsom opmaken , hoe veel tijds en gedulds er noo- 

 dig zij , om aan dit allermoeijelijkst gedeelte van zulk een arbeid 

 naar behooren te voldoen. Wanneer ik van veelsoortige onder- 

 werpen spreek , MH ! dan bedoel ik , h. v. , geschiedenis en aard- 

 rijkskunde; grammatica en lexicographie ; poezij en rhetorica; 

 bespiegelende wijsbegeerte , mohammedaansche godgeleerdheid en 

 regtskunde; maihesis, algebra, physica, en botanie; pharmaceu- 

 lica en geneeskunst ; astronomie en astrologie ; alchymie , voor- 

 beduidingskunde, en magie; en heb dan met al die namen nog 

 slechts de hoofdtakken dier wetenschappen vermeld , die door de 

 drie genoerade Natien gedurende zoo vele eeuwen met zoo veel 

 ijver en op zoo veel verschillende wijzen beoefend zijn: het be- 

 hoeft wel geen verder betoog, dat, zoo het al voor iemand, 

 die van Oostersche geschiedenis en geographie , of van gramma- 

 tica en lexicographie, zijn hoofdwerk maakt, niet zoo bijzonder 

 veel moeijelijkheid heeft, Werken van dien inhoud te doorzien, 

 en zich spoedig met derzelver waren aard bekend te maken, het 

 daarentegen, ook bij vrij voUedige kennis van die drie talen, 

 toch ten uiterste zwaar moet vallen, om over Vakken, die men 

 zelf niet meester is of die men bijna enkel bij geruchte kent, 

 een Arabischen, Perzischen, of Turkschen Schrijver althans in 

 zoo ver te willen verstaan , dat men , schoon oppervlakkig , echter 

 niet onjuist kan mededeelen, wat de inhoud en de bedoeling 

 van zijn geschrift zij : lets , dat vooral dan zich gevoelen laat , 

 wanneer men bedenkt , dat niet minder althans dan in het Wes- 

 ten, elk onderdeel der wetenschap daar zijne technische termen 

 heeft, die de oningewijde bijna onmogelijk goed verstaan kan, 

 omdat dit gedeelte onzer lexicographie nog schier te eenenmale 

 onbearbeid is gebleven. En sprak ik van slordig of onduidelijk 

 geschreven Hss. , die het onderzoek naar den inhoud der Werken 



