Fiiips II J jintonio Pere% en de Arragonezen. 313 



Er behoort nog al wat loe , om zich van diep geworteld voor- 

 oordeel los te raaken. De poging om zelfs een filips II regt 

 te doen wedervaren is te moeijelijker , als wij het volgende be- 

 denkeu. 



Naar mate deze hersteld wordt in naam en in faam, naar die 

 mate moeien er vermoedens bij ons rijzen over het karakter en 

 de zuiverheid der bedoelingen van sommige mannen, die bij ons 

 in vroeger nooit twijfelachlige vereeringe stonden en wier nage- 

 dacbienis lot nog toe sleclits hulde ten deel viel. Wordt filips 

 bij het wegen niet zoo ligt meer bevonden, het minder door- 

 slaan der balans kan juist even veel die anderen tot schade zijn. 



Hoe moeijelijker die poging is, hoe lofvvaardiger. Het is de 

 zegepraal van de rede over hartslogt en vooroordeel. 



Alleen dan zou zij iels stuitends hebben, die poging, w^anneer 

 i\] te ver gedreven werd. Welk een zonderling Nederlander zou 

 hij moeien zijn, die legen beier welen aan ongeroepen als voor- 

 spraak zou wilien oplreden voor de bewerkers van zoo veel jam- 

 mers, als waar onze Vaderen jaren lang onder zwoegden! Maar 

 dan was waarheidliefde hem vreemd. Zulk een parlijdigheid zou 

 onnatuurlijk wezen. Wij mogen noch willen iemand onzer 

 Landgenooien hiervan liglvaardig verdenken. 



De aard der zaak brengt zelfs mede , dat men met dubbele 

 voorzigtigheid bij zijn onderzoek wil le werk gaan, als dat on- 

 derzoek tot waarheid kan leiden, die, laat mij het woord maar 

 noemen, niet aanlacht^ niet uangenaam is, en wel omdat zij 

 strijdt legen de meening, die wij vroeger als met de moedermelk 

 hadden ingezogen. Ook zijn onze pligten jegens het voorgeslacht 

 hier ten uiiersie kiesch. Minder dan ergens is het hier geoor- 

 loofd, uit onpariijdigheid partijdig te worden. 



Er is nog veel over Koning filips te zeggen , wat tot nu toe 

 niet gezegd is, of althans hier te lande nog weinig gehoord 

 werd. Geraakt Spanje tot rust, dan is van daar nog heel veel 

 oud-nieuws te wachten , mils dat land niet slechts lot rust kome, 

 maar ook lot rede. Van een Koning, die zoo veel invloed had 

 op liun gansche volksbesiaan , geven de Spanjaarden zelven tot 

 nu toe slechts onvolledig en gel)rekkig berigt. In het Leven van 



