814 TWEEDE KLASSE. 



FiLiPs door LODEWUK CABRERA wordt die Vorst boven mate gepre- 

 zen ; men zou dat geschrift wel een doorgaande lofrede kunnen noe- 

 men, en het loopt slcchts tot 1583. Een beter Levensbeschrijving 

 door SEPULVEDA gaat niet verder dan 15G4. Antonio de hebrera 

 is onpartijdiger ; maar uit de wijze, waarop hij zicli uiidrukt, 

 mag men besluiten, dat bij weinig zielskracbt bezat, dat hij 

 voor levendige gewaarwordingen niet zeer vatbaar was , dat bij 

 niet sterk gevoelde; groote gebreken waar men over een man 

 als FILIPS II te scbrijven beeft. 



Ook buitenlanders , de Italiaan cesar campana en gregorio leti 

 verdienen geen volkomen vertrouwen; de eerste is even parlijdig 

 v66r, als de laatsie zulks is tegen den Koning. Watsons gescbrijf 

 is niet grondig ; bij ziet nooit verder dan anderen zagen, en putte 

 meestal uit afgeleide bronnen, en dan nog zonder dat de geest des 

 oordeels overvloedig was. Het is tamebjk bevreemdend, dat dit 

 werk de overbrenging in zoo veel talen, in bet Nederduitscb, Hoog- 

 duitscb en Franscb is waardig geacbt ; maar bet was in een tijd 

 toen men al, wat de Engelscben voor Historie verkocbten, voor- 

 treffebjk waande. Er moet ook nog een gescbiedenis van filips II 

 door ALEXIS DUMENiL te Parijs in 1822 uitgekomen zijn. 



Wat zou FILIPS buitenlandscbe Staatkunde, die noodzakebjke 

 of ondersteld noodzakebjke overalomtegenwoordigbeid van Kop- 

 penbagen af tot Byzantium toe, als men er bet regie van wist, 

 een licbt op 's mans karakter doen vallen! 



Maar bij kon jegens vreemden nog meedoogenloos zijn en ge- 

 vaarlijk, ten gevolge van die rampzalige, zelfs tlians nog niet 

 verouderde en afgelegde dwaliug, dat een Vorst, zal bij groot 

 beeten , steeds naar uitzetting van grenzen en versterking van in- 

 vloed naar buiten te streven beeft. Filips kon, zeg ik, een 

 lastige, ja gevaarlijke buurman wezen, en tocb voor zijne on- 

 derdanen, uit gevoel van pligt, ja betrekking, een min berispe- 

 lijk Regent. Wat zijn ongelijk jegens vreemden ook zijn mag, 

 bet regtvaardigt onze Vaderen nog niet tot dien ingekankerden 

 afkeer. 



Ik wil dan tbans de aandacbt van u, mijne Heeren! op iets 

 anders dan zijn buitenlandscbe Staatkunde pogen te vestigen , en 



