62 GIDEONISJANIVERDAM 



mentum , et ipsa ars omnibus, iisque perfectissimis , adjumentis instructs 

 est. Cumque ad horologiorum partes , turn majores , turn tenuissinias , 

 conficiendas , machinae , ingeniosissime excogitatae , itemque subtilis- 

 sima instrumenta , desiderarentur, horum inventio si artificibus, at certe 

 perfectio aut ratio , instar geometricorum instrumentorum magis exacta , 

 magnam partem mathematicarum ac physicarum disciplinarum doctoribus 

 debetur. 



Sed haec praesidia , omniaque ilia unius artis inventa eo nobis praesta- 

 biliora apparent , si consideremus , quam multa alia novarum artium subsidia 

 exinde orta et procreata sint. Quis enim ignorat, durissima ac tenacissima 

 metalla, quam facile, sed mirifica arte, hodie ad multiplices quoscunque 

 babitus et formas , temperentur , fabricentur et quasi iingantur , itemque 

 quam multae machinae , apparatus et constructiones , quae plerumque ligneae 

 erant, nunc sint ferreae , aut e diversis metallis duris excussae et conflatae, 

 quamvis interdum , propter ingens pondus , vix fieri potuisse videatur. Hujus 

 autem novae, hodieque tarn perfectae artis prima subsidia, ex ilia subtiliori 

 arte horologiorum conficiendorum omnino desumta sunt. Nimirum, quum 

 versus finem praecedentis saeculi, metallorum , imprimis ferri, perfectior 

 fabricatio prorsus desiderabatur , continuo quamplures machinae et instrumenta 

 adhibltae sunt , ad ferrum perforandum , excavandum , tornandum , poliendum , 

 explanandum , scalpendum, caeteraque, — harumque forma et ordinatio primo 

 nihil omnino differebant ab illis, quibus conslabant subtiliores multoque 

 minores machinae, jam dudum , ad horologiorum partes tenuissimas exac- 

 tissime et subtilissime conficiendas , adhibitae. Ita quidem prodiit utilissima 

 ars, cujus subsidia deinde admodum sunt aucta, quaeque, ob commune 

 variarum artium vinculum, ad alia industriae opera et instituta perficienda, 

 ut et procreanda, causas dedit. 



Et simili fere modo commemorari potest, quanta comraoda et bona, ex 

 eo orla sint, quod mathematicorum , astronomorum et physicorum maxime 

 semper interfuerit, ut omniat, quae, in scientiae usum, opus sunt adjumenta, 

 i. e. instrumenta et apparatus, maxima subtilitate et accuratione ordinata 

 essent atque comparata. Quanta igitur diligentia et opera , tuni geometriae 

 et astronomiae, cum imprimis etiam optices , deinde phjsices studio prodesse 



