1.; /"(J /■ /{ V R A T I 0. c: I ;: si 



Et hie etiam permulta exempla adferre possem. Recentiorum etenim 

 mathematicoruin multa et exiniia scripta pretiosissimum constituunt thesau- 

 rum, inventorum plenissimuin , quae statim in artium commodum transierunt , 

 aut quae ad meliora instituenda ansain dederunt. Sed brevis sim , ac modo 

 da iixsigniorLbus quibusdam commemorem. 



HuGESii igitur nostratis illud inventum quaeso reminiscamini A. A. S. S. ! 

 quo nullum ejus aevi fuerit praeclarius. Etenim cum multi ante feum frus- 

 tra tentassent , temporis aequabilem cursum , rotarum lentissime circumac- 

 tarum motu , exactissime imitari et metiri , detegit ille^ et mathematica inves- 

 tigatione demonstravit, quo tandem modo, siveperpendulioscillationes exiguas, 

 sive etiam per tenuis elasmatis, in spiram ducti, vibrationes , talis motus 

 moderatio , quam vocant isochronismon , subsisteret. Horologiorum itaque 

 ordinatione magis perfecta, subtilis eorum et concinna constructio maximi 

 fiebat momenti. Harum machinarura comparatio cum principiis geometricis 

 et mechanicis niteretur, major artis peritia non modo, sed disciplina quaedam 

 et scientia mathematica desiderabantur , ut ipsi artifices essent peritissimi. 

 Quo factum est , ut postea, et antequam machinarum coraparandarum ars 

 maxime esset perfecta, illi artifices, prae aliis, quaererentur , ubi ingeniosa 

 quaedam et subtilis ordinationis machina esset comparanda et construenda. 

 Sic, V. g. pleraeque illae ingeniosissimae structurae , quae ad stamina ducenda 

 subteminaque nenda, ad telas texendas, ceteraque ejusmodi, inserviunt, for- 

 tasse baud ita perfectiores existerent , nisi ad eas comparandas , eorundem 

 artificum ingenia et subsidia in promptu fuissent. Itaque illud hugebii in- 

 ventum , ad artificum ingenia excolenda , artiumque varies usus augendos , 

 maxime contulit. 



Horologiorum oidinatio et comparatio, itemque constructio, propter in- 

 signem in astronomid et in physica usum, mathematicis semper maximae 

 fuerunt curae. Hac igitur in parte , simul cum artificibus , multum elabo- 

 rarunt , et ad cam perficiendam, omnibus usi sunt adjumentis sive auxiliis, 

 quae tum ipsa ars , tum etiam disciplinae mathematicae praebebant, Qiiaeque 

 in remotiori loco erant posita , aut quae prorsus latebant , diligenti perves- 

 tigatione, et , ubi opus erat, exactissimis experimentis , adducta et reperta 

 sunt. Hinc et ipsae disciplinae mathematicae magnum acceperunt incre- 



