10 . CORNELII PRUYS VAN DER HOEVEN 



deficientibus discipulorum ad id , quod ut quidem putabant , jam editum legere 

 possent, studiis , illae Hemsterhusii scholae vaciiae relinquebantur, )> Atque 

 haec fait Hemsterlmsii professoris fortuna , qui qualis quantusque etiam in 

 doceiido fuerit, ex Buhnkenio discimus , viri immortalis auditore ac discipulo. 



Cum igitur ad banc nostram do institutione academica quaestionem neque 

 consentiens virornm olarissimorum vox, nee civium academicorum vita, nee 

 praesentis, nee praeteritae aetatis experientia probabiliter respondeant , alio 

 nos transferamus , necesse est. 



Atque hie peropportune decreti Reg^ cogitatio subit , unde quod quaeri- 

 nras , cognoscere forsitan poterimus. Eo loco dicitur academica" institutio 

 eruditorum futtirorum Trpoirxi^eix , bujusque institutionis variae partes descri- 

 buntur ac qua lege et conditione gradum doctoralem in unoquoque doctrinarum 

 genere capessere quis possit , significatur : agitur etiam de numero ac stipendio 

 professorum deque administratione academica , yerbo de quibusvis ad exter- 

 nam rei condionem ac formam pertinentibus ; verura de interiore liujus insti- 

 tutionis ratione et indole ibi nee agitur, nee agi poterat : ita ut habeamus 

 machinam descriptara , ignoremus machinae motus et potentias praesertim 

 motrices ac supparem teneamus rei cognitionem cognitioni corporis humani 

 anatomicae: formam conspicimus et artuum compositionem et mirabilem 

 fabricationem , verum abest vita et anima et motus et spiritus omnis , quo 

 alebatur , movebatur , vivebat. Et quae tandem est ilia vis organismi acade- 

 mici raotrix corpus istboc iners o^rcitans , engpna , x^ovens , animans? In 

 corpore ac materia banc vim frustra quaesiveritis: frustra pariter in rerum 

 eiternarum conditione. Ad animum igitur mens convertenda est : ad eum 

 quem , non bominis nmbram , aut simulacrum , sed verum appellamus 

 hominem ad ejusque interpretem philosophiam , quae nisi doceret et osten- 

 cleret , quod pracclare Horatius : doctrina sed vim promovet insitam , inanis 

 foret et vana omnis haec nostra de institutione academica disputatio. 



Et profecto ita est AA ! inest hominibus vis insita, quam doctrina acade- 

 mica promovere, inest seminium, quod somno tanquam sepultum et corpore 

 eheu! nimis oppressum , excitare , fovere , alere oportet. Hoc autem seminium, 

 taec vis insita , hoc cujusvis academicae institutionis principium ut cognosca- 

 irius , agite psychologiani adhibeamus interpretem remque ab initio repetamus. 



Socrates, quem mortalium sapientissimum sapiens vocavit antiquitas , 



