1»4 CORNELIISTARNUMAN 



superstruenda instabili tellure, montibus , imo fluminibus ipsis, suffodiendis , 

 cum maxima arte brevique tempore eas commercii vias sternere didicerunt 

 mortales , quas nos , qui nunc viviraus , nedum maiores nostri , muniri 

 anquam posse negaveramus. 



Neque in externis illis bonis , quae , nisi virtute pariantur et percipiantur , 

 ne bona quidem appellanda sunt , unice conspicitur insignis gentium moratiorum 

 ad interiorem coniunctionem progressio. Eandem spectamus in variis societa- 

 tibus , quas sponte inire coeperunt variarum regionum incolae: vel ut Dei 

 , Patris , per Filium , Jesum Christum, hominibus patefacti, notiliam omnibus 

 ..populis aperirent , laetum nuntium iis adnuntiantes et propagantes , vel ut 

 ea miiiuerentur et toUerentur civitatium mala , quae Christianae religionis 

 principiis prorsus repugnare censentur. Ita ad perpetuam vitam et sempiterua 

 commoda omnium liominum , per divinitatis illam humanitatisque concilia- 

 tricena religionem , traductum fuit veterum illud : 



« Homo sum: humani nihil a me alienum puto. » 



Quid mirum, Auditores! praesentem quoque literarum disciplinarumque 

 conditionom insignem populorum et principum Toluntatem referre ad eum 

 humanitatis cursum accelerandum ? Quorum hi, qualibet opportunitate, 

 antea penitus abditos documentorum thesauros aequa facilitate in exterorum 

 atque subditorum usum recludi jubent: quibus ea , quae visere, explorare , 

 imitari cupiunt, summa benevolentia spectanda et exquirenda conceduntur. 

 E variis autem populis doctissimi viri honestissima aemulatione disciplinas ea 

 ratione tractare incipiunt , ut omnia inventa utilesque labores ocissime innotes- 

 cant utque multae sodalitates exortae sint eorum , quos communis non patriae 

 sed veri amor conjunxit. Novimus . exterorum linguas , jura , fata , non 

 minori studio a multis quam res domesticas indagata fuisse. Quo factum , ut 

 egregie inter se comparari potuerint veterum recentiorumque instituta , et magis 

 magisque perspecta fuerit magna antiquitatis et temper um , quae secuta sunt, 

 magna item recentiorum gentium omnium, magna adeo, in summo liominum 

 populorumque discrimine , totius generis humani cohaerentia. Exstitit 

 igitur res publica quaedam unita , cuius fines nullis agrorum , fluminuni , 



