.' ' rr R A T I 0. 209 



ex lis quidem , qui studia sua statiiu post inchoatam rei publicae conversionem 

 aggressi sunt , hactenus inventus est nemo. Nou hebhiohem de pahset , par- 

 DEssusicM , similesve viros dictos Tolo , neque excellentem meblisi , totiillibbii , 

 aliorum, artein et doctrinam non suspicio: quamquam ne horum quidem 

 eruditio cum ambitu et copia et subtilitate comparari posse videtur eius scien- 

 tiae , quae praestantissimis aut priscis Galliae aut, qui nunc sunt, Germaniae 

 Jurisconsultis propria censeri debet, latissime sese extendens ; sed illi juris 

 periti mihi ante oculos sunt, quorum aetatem et agmen duxit dupikus , 

 in quo viro quanta sit scientia juris docta ejus opera declarant, ipsique 

 Galli ridendo agnoscunt (^^). Et tamen quis neget , eum jure inter 

 peritissimos causarum patronos , \igilantissimos magislratus, facundissimosque 

 oratores censeri , maximaque ingenii felicitate conspicuum esse ? Scilicet , 

 Auditores ! ingeniosissimi Galli ad omnia sunt : omnesque populi multum 

 ex iis proficere possunt ac debent ; nos inprimis , ad excolenda ea , quae nostra 

 sunt; primum , ut pure , eleganter , ornate lingua patria eloqui et scribere 

 curae cordique babeamus : deinde , ut quae in scholarum umbra didiceriraus , 

 promte atque apte in hominum lucem proferamus atque ad omnes casus , 

 qui in vita civili incidunt , applicemus : tum , quae admirabilis eius gentis 

 ars est , ut singulos locos sub universalibus principiis comprehendamus 

 et ad capita sua redigamus : unde recentiorum populorum nullus codicibus 

 legum scribendis tam idoneus videtur. Nihil hodie Franciae Jureconsultis * 

 in maxima artis peritia , deest , praeter scientiam juris, quae cujagii aevo 

 tam magna in iis fuit , ut tunc reliquos populos omnes superaverint. 

 Tantum igitur abest , ut desperandum sit de egregia huius populi ad banc 

 disciplinam facultate , ut baud dubitemus , quin , modo pacata maneat 

 regio , neque optimae spei juvenes undis et tempestatibus rei publicae sese 

 committere , quam in tranquillo otio adsiduis et modestis laboribus Jedere 

 sese malint , brevi tempore toti Europae probaturus sit, quid in juris 

 scientia valeat. Etenim rerum sacrarum et profanarum omnium , quam subiit, 

 conversio non potuit non temporarium gignere doctrinae neglectum : sed 

 exstiterunt ibi , qui , quibus vitiis jurisprudentia Gallica premeretur , et ipsi 

 sentirent et publice declararent: alii uielioremjam viara ingressi sunt; denique 

 multos Francos , quam perdiu ignorarunt , unam omnium difficilliraam 

 artem insinuandi sese in praeteritorum temporum aliorumque populorum 



D d 



