V - ir< R A T I 0. 213 



lumine illustretur ad eum modum , quem ante multos annos collega con" 

 junctissimus publice commendavit , nescio an non ad gravissimas referendum 

 sit jucundissimasque totius jurisprudentiae partes. Idem de Codice criminali 

 aflSrmamus : cujus singuli loci plena intelligi nequeunt , nisi perpetuo 

 eos cum juris Romani , antiqui juris patrii , Germanici , Gallici , Anglici , 

 principiis , ut alia mittam , conferamus. Denique quomodo iuris mercatorii 

 placita indagare atque explicare debeamus, qui ex uno exemplo discere cupiat , 

 is legat paucos illos holtii nostratis comraentarios , quibus forte in hoc 

 genera nihil exquisitius prodiit. lureconsulti Gallici saltern nihil ediderunt , 

 quod eruditionis copia atque ambitu artisque subtilitate cum iis comparari 

 posse videatur. 



Nondum de jure publico dixi. Et tamen nulla patrii juris pars interpretum 

 ignorar.tia magis conturbata fuit. Quid enim? Lex nostra de imperio nullum 

 fere caput, pauca principia continet, quae non ex anteriori jure repetenda 

 sint : sive ex variis illis legibus, quae inde ab anno 1798 conditae fuerunt, 

 seu ex iure, quod libera re publica obtinuit , seu denique ex jure, quod 

 ante liberam rempublicam aut in universo Belgio aut in singulis patriae 

 regionibus obseryatum fuit. Vim quoque hand exiguam in illud habuerunt 

 tempora, quibus omnes Europae regiones partim sollicitatae partim quassatae 

 fuerunt. Per viginti autem quinque annos , qui inde a lata lege effluxerunt , 

 tantum non omnes , qui de ea pronuntiarent eamve interpretandam sunie- 

 rent , nihil egerunt aliiid , quam ut praeconceptas suas, quas in scholis 

 perceperant vel ex libris vulgaribus vel ephemeridibus arripuerant, de jure 

 publico universal! opiniones , legi accommodare studerent , nihil tale referenti. 

 Scilicet dogmata de sumino imperio, quod necessario singulis competit, de 

 naturali, quae omnibus idem tribuit , aequalitate, tanquam omnisinaequalitalis 

 civilis parente , de contractu sociali et precario jure parendi: haec igitur ad 

 omnium captum sunt et multorum vota. Quae ex interior! hominis , civitatis , 

 iuris public! natura petuntur principia, quae ex propria gentii constitutione . 

 ex grammatica et historica legis interpretatione derivantur rectae intelligentiae 

 subsidia , et vulgus hominum latent nee raro juris civilis peritos. Quod 

 patria nostra omni fere aevo ad summum suum experta est detrimentum. 



