R A T I 0. v ;, 217 



non ita polleret, ut aliis injuriam inferre impune ei liceret: contra in 

 fide et juris observantia optimum mercaturae praesidium quaerere debuit. 

 Regnabat item in civitate maxima legum magistratuumque reverentia , sine 

 quane umbram quidem libertatis cernimus. Hancautem vehementer amabant 

 majores , etiamsi umbram pro imagine interdirm- amplexi fuerint, neque 

 in iisdem de libertate opinionibus summam rem publicam semper posuerint. 

 Sed tamen illius studium omni aevo dominatur in historia populi nostri turn 

 sacra tum civili: quo factum, ut nullus Europae populus tantam libertatem 

 socialem et ipse adeptus fuerit et aliis intra fines regionis suae concesserit , 

 quantam proavi nostri. Verae igitur libertatis perpetuo amorem excolat, 

 perficiat patrius Jureconsultus, liberum civem civibus suis sese praebens, 

 liberum ab hominum , liberum a populi sui erroribus atquc vitiis : quid 

 justumsit, unice sectans , non hominum metu, sed Dei unice reverentia ductus. 



Quid denique de antiquitatis observantia dicam? quae dici vix potest quan- 

 tum , si bene temperetur , prosit ad justi sensum corroborandum , civitatem 

 confirmandam, aequabilitatem conservandam ? Quamquam haec bona ars 

 valde prona est in vitium flecti. Tota enim populi nostri historia declarat, 

 maximas saepe in re publica turbas ortas fuisse ex pertinacia in servandis 

 legibus institutisque , quae per vetustatem obsoleverant vel corrupta fuerant. 

 Derivandum hoc malum videtur ex proprii et gentilitii commodi studio , quo 

 corpora inprimis et magistratus ducebantur. In ea perseverantia , quaefinitima 

 constantiae multis censebatur, facile adquievit tarditas multorum ingeniorum, 

 magnaque inertiae vis , quae non insita quidem est populo nostro , ( quis 

 enim Batavos saeculi decimi septimi inertiae incuset?) sed quam divitiae et 

 otium et imperii retinendi studium in gente nostra pepererunt et nutriverunt. 

 Jn gente nostra, inquam : quae natura minus ad alacritatem quam ad pru- 

 dentiam, patientiam , constantiam compo&ita videtur, quaeque omni aevo 

 privatae vitae prosperitatem felicitatemque domesticara pluris aestimavit , 

 quam ut aliquas in imperio administrando paries ageret. 



Itaque earum virtutum , quae non tam evidenler vel non ea conspiratione 

 jn ullo alio populo praeter Batavum cernuntur , semina diligenter excitanda 

 »tque excolenda sunt in aniniis ingeniisque juvenum, qui nobilissimam 



E e 



