'808 J A N -N I S 15 S S C H A 



patriam, orationis fulmine tremefacientem : - - sed quid ego iilferius haec 

 iJrgeo? quantum enim valeat oratorum Atticorum lectio, ne Grammalicos 

 dicain et Lcxicographos et copiam inscriptionum , quantum valearit haec 

 omnia ad rerum Graecarum et temporum illorum cognitionem , nemo est vel 

 wediocriter antiquitalis gnaras , qui ignoret. 



■a' Romanae antem Historiae hand diversa est ratio. Quod si enim ex meditata 

 et contiaualectione cujusvis generis scriptorum , Romanarum rerum coguitioni 

 a wiFBUHRio liova quasi fundamenta posita videmus , nos sine ilia literarum 

 copia de sollertissirni viri o])era judicabimus? Quid? memorabilem augusti 

 aetatem et quae ab eo prol'ecta est reipublicae Romanae in unias imperium 

 conver?ionem, prius distincte perspectam nos habere censebimus , quam 

 ciOE«o:«EM, pdRATiUH, alios , studiis frequentavimus ? 



lii Quid dicam de Religione Cliristiana, quae postquam , a parvis principiis 

 ■pronressa , baud ita longo temporis intervallo per cunctas fere terras poinoeria 

 protulit , alii ut rem miraculo eximant , ejus propagationi omnia srcunda 

 fuisse contendunt , adversa yero pleraque alii. Quid igitur si ipsi judicare 

 volumus? naturam exploremus soli , in quo eicrevit una omnium fructuosis- 

 sima htimanitati arbor ; ingenii humani per totam antiquitatem cursum 

 in literarum monumenlis pervestigemus ; veterum philosophorum placita, 

 ■PLATOBis praesertini et ahistotklw cognoscamus et utriusque philosophiae fata 

 persequamur. 



Progredimur ad recentiorum temporum historiam: cujus cum duo sint 

 praecipiia momenta, sacrorum Reformatio quae sexto decimo saeculo obtigit, 

 et Francici Borbonidarum regni eversio , prior quidcm ilia animorum agitatio 

 cum renatis in Italia veterum literarum studiis ita cohaeret , ut istius aevi 

 ingenium plenius ac melius ex philologorum scriptis , quam ex omnibus 

 Historiae monumentis percipere possimus ; alteram autem teinpestatem, quae 

 exeunte proximo saeculo publicam Europae couditiouem mutavit, a poetis et 

 cujuscunque generis scriptoribus praeparatam , ex horum scriptis optimc 

 illustrari et explicari, nemo, credo, est, qui ignoret. 



Atque hie praesertim , ubi recentiora atligi tempora, de eo literarum officio 

 dicendi locus est, quod contemplativam i)hilosophiam complectitiir, quam 

 tffcapijT/x^i/ vocamus. Hujus enim fundamentuin cum sit Psychologia , quis non 

 videt, quanta ejus sit et Historiae cognatio ? Si quis enim in rerum historice 

 proditarum sylva, eventorum causas et humanorum consiliorum fontem et 



