394 G. M E E S , A. Z. 



en onpartijdiger onderzoek aan te sporen en hem tot grondige beOefening der 

 geschiedenis op te leiden ? Deze weg meen ik dat in de kennis der bronnen 

 is gelegen. Laat mij dat mogen ontwikkeleu I 



Bronnen zijn de eerste en eclite berigten omtrent eene gebeurtenis, mede- 

 gedeeld door schrijvers, die leefden , terwiji zij voorvielen , of slechts kort 

 daarna; die in hunnen eenvoudigen kronrjktoon opteekenden 't gene zij ver- 

 namen , of, in latere dagen , toen stijl en denkbeelden zich hadden gevormd , 

 de tooneclen , die onder hunne oogen voorvielen , met krachtige vervren 

 afmaalden. Tot de bronnen behooren ook die indrukwekkende getuigenissen 

 der oudbeid , welke uit steeneu , munten of half ineengestorte gebouwen tot 

 ons spreken; tot haar de overleveringen , nog in den mond des volks levende, 

 die gewoonten , waarvan de oorzaak eeuwen vroeger moet gezocht worden ; 

 tot haar de charters en brieven en oorkonden , soma in het stof bedolven , 

 doch schatten voor het regt verstand der inzigten en manier van zijn 

 onzer voorvaderen. 



Dan hoor ik vragen , hebben onze nijvere geschiedsonderzoekers hunne 

 nachtwaken niet besteed , opdat uit hunne nasporingen een geheel zoude 

 gevormd worden, en is dit niet reeds meermalen geschied ? Zullen onze 

 geschiedschrijvers de pen te vergeefs hebben gevoerd zoodat voor den 

 jongeling bun arbeid nutteloos is , en hij nogmaals zal moeten terug keeren 

 tot de oorspronkelijke bescheiden , die reeds zoo vlijtig gebruikt zijn? 

 Voorzeker erkennen vtij dankbaar hunne pogingen en die van zoo vele 

 anderen , om hunnen landgenooten de studie te verlichten , en een overzigt te 

 geven over al het merkwaardige. Zoo menig een, die zijn vader land lief heeft,^ 

 doch wiens roeping hem in werkkringen voerde, waar mede eigenlijke studie 

 zich niet laat vereenigen , zal overvloedige vruchten van dien grond kunnen 

 plukken en zoo veel behoefte aan meerder niet gevoelen. 



Doch een gebrekkig geschiedkenner zoude hij zijn, die wagenaar met al 

 deszelfs vervolgen en nalezingen , cerisier , sxut , en bild^rduk met de ophel- 

 deringen, bijvoegsels en aanteekeningen doorlezen en in een stalen geheugen 

 geprent had. Immers , het is misschien eene teedere snaar die ik aanroer , 

 bezitten vvij geene geschiedenis des Vaderlands , die aan de behoeften van het 

 oogenblik voldoet. Onder ons is geen sismokdi opgestaau , die , bevalligheid 

 I> b < 



